Zondag 03/07/2022

NieuwsWetenschap

Wetenschappers kweken plantjes in maangrond - en zijn zelf verbaasd dat het hen lukte

De zaadjes van de Arabidopsisplant ontkiemden ook in maangrond. Beeld AP
De zaadjes van de Arabidopsisplant ontkiemden ook in maangrond.Beeld AP

Plantjes kunnen gedijen in grond die van de maan afkomstig is. Dat hebben wetenschappers van de universiteit van Florida aangetoond. Het is de eerste keer dat dit lukt, tot verbazing van de onderzoekers zelf.

JV

Voor hun experiment gebruikten de onderzoekers los bodemmateriaal van de maan of regoliet. Ze hadden slechts twaalf gram maangrond ter beschikking, verzameld tijdens de Apollomissies 11, 12 en 17 van eind jaren 60 en begin jaren 70 van vorige eeuw. Die twaalf gram leende NASA uit voor het onderzoek.

“Dit is de belangrijkste ontdekking: planten kunnen groeien in maanaarde”, zegt co-auteur van de studie, Rob Ferl, aan ‘USA TODAY’. “Dat is wel behoorlijk verbazingwekkend omdat er op de maan nog nooit planten zijn geweest. Zaden hebben zich nog nooit aangepast aan het leven daarboven. In onze overmoed is er voor ons geen evolutionaire reden om te denken dat planten in maanaarde zouden kunnen groeien.”

Maar het is niet omdat planten in grond van de maan kunnen groeien, dat ze dat ook leuk vinden. “Ze passen hun metabolisme aan. Ook al groeien ze niet graag in maangesteente, ze passen zich aan om te kunnen groeien”, zegt co-auteur Anna-Lisa Paul. “Ze halen allerlei hulpmiddelen uit hun metabolische gereedschapskist.”

De onderzoekers plantten ook zaden in andere aarde, als controlegroep. Daarvan “groeiden de wortels mooi lang en recht, en de planten waren zeer robuust”, zegt Paul. Dat was niet het geval met de zaadjes in maanregoliet. Daarvan waren de wortels “meer geknikt en vervormd”. Nog een co-auteur van de studie die in ‘Communications Biology’ verscheen, Stephen Elardo, stelt dat “de maan geen gastvrije plaats is voor planten”.

In het maangruis werden zaden van de Arabidopsisplant of zandraket geplant om te zien of ze zouden ontkiemen. De zandraket, met kleine witte bloempjes, is inheems in Eurazië en Afrika. De plant wordt vaak gebruikt voor onderzoek om dat genetische code volledig in kaart is gebracht. Aan de zaden werden water, voedingsstoffen en licht toegevoegd.

null Beeld via REUTERS
Beeld via REUTERS

Het onderzoek is van groot belang omdat NASA van plan is om nog dit decennium weer naar de maan te vliegen. Meer nog, de bedoeling is dat de maan continu bewoond wordt door astronauten. En dan is er voedsel nodig. De vraag of er gewassen kunnen gedijen in maangrond is daarom cruciaal. Het antwoord blijkt dus ‘ja’ te zijn: een moestuin op de maan is mogelijk. Met de kanttekening dat de maanplanten duidelijk kampten met stress, aldus nog Paul. Daardoor waren sommige van die planten bijvoorbeeld kleiner en groeiden ze langzamer. Ze hadden ook vaker onvolgroeide wortels.

Meer onderzoek is nodig, ook om de omgekeerde vraag te beantwoorden of het kweken van planten de maanbodem zou veranderen. Of zoals Stephen Elardo het formuleert: “Hoe zullen mineralen in de maanbodem reageren als er een plant op groeit, met het toegevoegde water en de voedingsstoffen? Zal het toevoegen van water de mineralogie gastvrijer maken voor planten?”

Onderzoekers Anna-Lisa Paul en Robert Ferl aan het werk. Beeld via REUTERS
Onderzoekers Anna-Lisa Paul en Robert Ferl aan het werk.Beeld via REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234