Donderdag 06/10/2022

NieuwsDinosaurussen

Wetenschappers ontdekken reusachtige, vleesetende dino met kleine armpjes als een T-rex

Een illustratie van Meraxes Gigas Beeld Carlos Papolio
Een illustratie van Meraxes GigasBeeld Carlos Papolio

Wetenschappers hebben in Patagonië de restanten van een voorheen onbekende soort dinosaurus gevonden. De fossielen zijn goed bewaard en opmerkelijk compleet, wat een duidelijk beeld schetst: het was een reusachtige carnivoor - met kleine armpjes.

Frank Rensen

De Argentijnse paleontologen hebben de nieuwe dino Meraxes Gigas genoemd, waarin ‘Meraxes’ verwijst naar een draak uit de fantasy-serie Game of Thrones. Vliegen kon deze dinosaurus niet, maar qua grootte deed-ie niet onder voor een mythisch wezen, met een gewicht van vier ton en een kop van meer dan een meter groot: vandaar ‘Gigas’.

Dat de wetenschappers een duidelijk beeld konden krijgen van Meraxes komt door de kwaliteit van het opgegraven exemplaar, met veel intacte botten uit de benen, torso en staart. Ook was bijna de hele schedel nog intact, waar vervormingen in te zien waren die als versiering zouden hebben gefingeerd, om potentiële partners aan te trekken. Het hoogtepunt van de vondst: botten van de armen van de dino, die haast pietluttig lijken in contrast met de rest van het enorme postuur.

Het beeld van Meraxes doet wellicht vermoeden dat de nieuwe soort verwant is aan Tyrannosaurus rex, maar dat is beslist niet het geval, schrijven de onderzoekers donderdag in Current Biology. De T.rex is een zogenaamde ‘Coelurosauriër’, Grieks voor ‘hagedis met holle staart’: de dwarsdoorsnede van de botten in de staart lijkt bij deze dino’s op een honingraat. Dat heeft Meraxes niet, en behoort daarom tot een andere familie, de relatief onbekende Carcharodontosauridae (‘hagedis met haaientanden’), die al tien miljoen jaar voor de komst van de T.rex was uitgestorven en op andere continenten leefde.

Gedurende miljoenen jaren waren er dus meerdere soorten met ongeveer hetzelfde bouwplan. ‘Reusachtige roofdino met allesbehalve indrukkende armen’ moet daarom een zeer succesvol ontwerp zijn geweest.

Dat de armen kort waren omdat ze simpelweg geen functie hadden, is niet waar: Meraxes en eerder ontdekte fossielen hadden sterke sterke botten en spieren in de arm, waardoor de ledematen hoogstwaarschijnlijk niet rudimentair waren. De ideeën over wat hun functie dan wél was, lopen uiteen: sommige experts denken dat de grote dino’s zichzelf met korte, sterke armen overeind konden helpen na een val, anderen stellen dat de korte armpjes hielpen tijdens het paren.

Alle energie naar het hoofd

De theorie waar het Argentijnse onderzoek zich achter schaart is dat er minder energie was voor de groei van armen, omdat alles naar de grootte van de hoofden moest. Andere fossielen lijken dit verband te bevestigen, en ook het Meraxes-exemplaar past in het plaatje. Deze theorie verklaart niet waar dit soort dino hun toch gespierde armen voor gebruikten.

‘Het is een wat makkelijke verklaring, maar niet per se beter of slechter dan anderen’, zegt Melanie During, vertebratenpaleontoloog aan de Universiteit van Uppsala en niet betrokken bij de nieuwe studie. ‘Je kunt de ledematen nooit in actie zien, dus alle theorieën zijn tot op zekere hoogte speculatie’.

Dat is geen enorm probleem, zegt ze: bij een ontdekking als deze zijn onderzoekers haast gedwongen even stil te staan bij de aard van de armpjes. Maar, zegt During, het liefst niet te lang, anders zou het afleiden van de ontdekking van een ‘gaaf, groot beest dat niet zou hoeven terugdeinzen van een ruzie met een T.rex.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234