Vrijdag 12/08/2022

Robotisering

Wie is bang van Yangyang, de 'menselijke' robot uit China?

Lopen en denken moet ze nog leren, dus voorlopig zullen we Yangyang niet zomaar op straat tegenkomen. Beeld REUTERS
Lopen en denken moet ze nog leren, dus voorlopig zullen we Yangyang niet zomaar op straat tegenkomen.Beeld REUTERS

Yangyang schudt handen, maakt een praatje en deelt liefdevolle omhelzingen uit. Deze vriendelijke Aziatische dame lijkt bedrieglijk veel op een mens, maar is een robot. Terecht of niet, haar verschijning wakkert de angst voor robotisering aan.

KARLIJN VAN HOUWELINGEN

Hé, dat lijkt Sarah Palin wel, de ultraconservatieve ex-kandidaat voor het Amerikaanse vice-presidentschap. Op een technologiebeurs in Peking werd de gelijkenis met robot Yangyang deze week direct opgemerkt. Yangyang is er gepresenteerd als het nieuwste staaltje robotica. Ze is ontwikkeld door Chinese en Japanse onderzoekers, van wie er een model heeft gestaan voor haar uiterlijk.

Een van de onderzoekers, de Japanse roboticaexpert Hiroshi Ishiguro, ziet volop mogelijkheden voor 'mensachtigen' als Yangyang. "Bijvoorbeeld als popster," suggereerde hij onlangs. "Een robot ziet er waarschijnlijk beter uit en wordt nooit moe. Of wat denk je van model? Nieuwslezer of receptionist? Ze kunnen zelfs filmster worden. Robots worden namelijk nooit oud."

Professor Ishiguro maakte al eens een robotkloon van zichzelf om colleges te laten geven. Alleen vragen beantwoorden kon de dubbelganger niet.

Zo'n mechanische medemens geeft een ongemakkelijk gevoel. Hoe menselijker een robot oogt, hoe verontrustender we de machine vinden, bleek al eens uit onderzoek van de Universiteit van Californië op basis van chemische reacties in het brein.

Bovendien voedt de ontwikkeling van zulke vernuftige robots de angst voor de gevolgen van de robotisering van de economie. In China, de grootste markt voor robotica ter wereld, nemen de apparaten gestaag het werk in de fabrieken over, zeker nu de loonkosten zijn gestegen en de Chinese economie het moeilijker krijgt.

De robot lijkt een beetje op Sarah Palin en kan lachen, praten en knuffelen. Beeld REUTERS
De robot lijkt een beetje op Sarah Palin en kan lachen, praten en knuffelen.Beeld REUTERS

Enkele duizenden jongeren in Chongqing gingen eind vorig jaar de straat op omdat robots voortaan de laptops in elkaar schroeven in fabrieken in hun stad. Werknemers kunnen daardoor minder overwerken en krijgen lagere lonen.

Ook in Nederland dreigen banen te verdwijnen. Adviesbureau Deloitte berekende vorig jaar dat de komende tien tot twintig jaar twee à drie miljoen banen op het spel staan. Het gaat daarbij niet langer vooral om bandwerk, maar steeds meer om beroepen voor middel- en hogeropgeleiden. Zo wordt naast tomatenplukkers en keukenhulpen ook de positie van administratieve krachten en boekhouders op de arbeidsmarkt bedreigd.

Eenvoudige bijbaantjes voor jongeren kunnen helemaal makkelijk door een robot worden vervuld. Buschauffeurs worden overbodig als de zelfrijdende auto terrein gaat winnen, en ook voor verkopers is de kans dat een machine hun werk overneemt groot.

Het voorbeeld werd twee weken geleden gegeven in Japan: daar is de robot ChihiraAico aangenomen in een warenhuis. Ze kan zingen en huilen als iedere andere 32-jarige Japanse vrouw en wijst klanten de weg naar de juiste afdeling.

"Geen zorgen"

Toch hoeven we ons niet al te veel zorgen te maken, zo stelt hoogleraar robotica Pieter Jonker van de Technische Universiteit in Delft gerust. "Vroeger hadden we zalen vol typistes, die niet meer nodig waren toen de computer kwam. Maar die computer bracht ook veel nieuwe banen en welvaart. Dat zal nu niet anders gaan. Er verdwijnen banen, maar robots zorgen ook voor nieuw werk."

Bovendien zijn robots nog lang niet zo slim als wijzelf. "De slimste robots hebben nu de intelligentie van een baby van zes maanden."

De mensachtigen zoals Yangyang zijn zover zelfs niet. Dingen waarnemen, onthouden en, zoals de zoekmachine van Google, zelf denken, wat een beetje moderne robot kan, voor deze dame nog verre toekomst. "Ze is eigenlijk niet meer dan een bewegende etalagepop. Ze kan niet eens lopen. Het duurt nog wel even voordat we robots tegenkomen op straat alsof het mensen zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234