Donderdag 18/08/2022

Taal

Wordt België het laatste ‘azerty-land’?

België is een van de laatste landen die nog trouw zweren aan het azerty-toetsenbord. Beeld Flickr
België is een van de laatste landen die nog trouw zweren aan het azerty-toetsenbord.Beeld Flickr

In Frankrijk woedt felle discussie: moet het azerty-toestenbord worden verbeterd of vervangen door een handiger versie? Kiezen de Fransen voor de tweede optie, dan blijft enkel België over met dit klavier.

Barbara Debusschere

Wordt ons land het laatste dat met azerty-toetsenborden werkt? In september zullen we het weten. Dan beslissen de Fransen of ze komaf maken met deze layout, die enkel bij ons en bij de zuiderburen in omloop is.

Het azerty-toetsenbord is begin twintigste eeuw ontworpen om makkelijker Frans te schrijven, met eigen toetsen voor veelgebruikte accentletters zoals à, ç, é, è en ù.

Bij ons kwam het er omdat Frans lang de belangrijkste administratieve taal was. Daardoor leeft in België de enige niet- Franstalige taalgroep die ook met het azerty-klavier werkt: de Vlamingen.

In de rest van de wereld met Latijns schrift, ook bij de Franstalige Zwitsers of Canadezen, zijn verschillende versies van het ‘qwerty-toetsenbord, dat geen accentletters voorziet, de standaard.

Vinger-en spiergymnastiek

In Frankrijk liggen ze echter in de knoop met het azerty-klavier. “Je kunt er geen correct Frans mee schrijven”, zo stelde het Franse ministerie van Cultuur vorig jaar onomwonden op haar site.

Een onderzoek van De Algemene Delegatie van de Franse Taal had namelijk uitgewezen dat een azerty-toestenbord toch te veel gebreken heeft om er vlotjes en juist Frans mee te schrijven zonder al te veel vinger-en spiergymnastiek.

Accenten of cedilles gaan verloren wanneer je ze in hoofdletters tikt. Ook ontbreken een paar letters, zoals de ‘œ’ in ‘sœur’ of de ‘æ’ uit Lætitia en is het dubbele aanhalingsteken (chevron) ‘« »’ moeilijk te maken.

De Franse overheid is er bovendien het hart van in dat zo de kwaliteit van het geschreven Frans mank loopt. Omdat onder andere hoofdletters met accenten zo lastig zijn, gebruiken steeds minder Fransen ze en gaan ze denken ‘dat het niet moet’.

Twee in plaats van 25 kilometer

In 2015 vroeg de toenmalige minister van Cultuur Fleur Pellerin het Franse bureau voor standaardisering (Afnor) daarom om samen met de industrie nieuwe versies van toetsenborden uit te werken tegen 2017.

Na een zoektocht met taalkundigen, producenten van software, uitgevers, drukkers en kinesisten gespecialiseerd in handaandoeningen stelt Afnor nu twee opties voor.

De eerste is een verbetering van het ‘azerty’-klavier.

De plaats van de letters blijft, maar aanhalingstekens, hoofdletters met accent en samengesmolten letters worden veel makkelijker te vormen, voor een punt hoef je geen hoofdlettertoets meer aan te slaan en het appeltje en het teken voor de euro zijn duidelijk zichtbaar onder de ‘a’ en de ‘e’.

De tweede optie is een volledig ander systeem: het Bépo-toetsenbord. Dat is gebaseerd op het ‘Dvorak Simplified Keyboard’ dat de Amerikaan August Dvorak in de jaren dertig ontwikkelde en de letters op de meest gebruiksvriendelijke manier schikt.

De letters die het meest worden gehanteerd, liggen op dit klavier in het midden, net zoals de komma. Gemiddeld zou een dagtaak aan typwerk daarmee neerkomen op twee kilometer die de vingers moeten overbruggen in plaats van 25. Bovendien kunnen handen en polsen meer rusten.

Nijdige tweets

Afnor geeft op zijn site sinds vorige week het publiek de kans zijn mening te delen en Frankrijk lijkt over de kwestie in twee verhitte kampen verdeeld, getuige de vele nijdige tweets onder de hashtag #clavierfrançais. De publieke bevraging duurt nog tot 9 juli. In september valt de beslissing.

Die is niet verplicht. Maar het wordt een advies voor producenten en overheidsklavieren zullen eraan moeten voldoen. Als het optie twee wordt, komt het azerty-toetsenbord zeker op langere termijn commercieel zwaar in het gedrang.

België wordt dan een eiland in de wereld, met als enige nog een azerty-klavier dat bovendien wordt gehanteerd om een andere taal dan het Frans mee te typen. Vraag is hoe lang dat zou blijven duren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234