Dinsdag 16/08/2022

Gezondheid

Zijn 'immunobiotica' het antwoord op resistente bacteriën?

Verschillende strengen gonorroe-bacteriën zijn resistent tegen alle antibiotica. Beeld rv
Verschillende strengen gonorroe-bacteriën zijn resistent tegen alle antibiotica.Beeld rv

Wetenschappers hebben een nieuwe methode gevonden om resistente bacteriën te vernietigen. Geen antibiotica maar immunobiotica zouden volgens hen de oplossing zijn.

Sara Vandekerckhove

Het natuurlijk afweersysteem van mensen gebruiken om resistente bacteriën klein te krijgen. Dat is het idee van onderzoekers van Leghigh University in Pennsylvania. Zij hebben een bestaand antibioticum vermengd met moleculen die antilichamen aantrekken die door het immuunsysteem worden afgestoten. Die helpen vervolgens om indringers, zoals bacteriën, te elimineren. Hun bevindingen staan gepubliceerd in het vaktijdschrift Cell Chemical Biology.

Deze zogenaamde 'immunobiotica' vallen bacteriën aan die bijvoorbeeld verantwoordelijk zijn voor longontsteking, voedselvergiftiging en die na een tijdje resistent worden voor doorsnee-antibiotica. Goed nieuws dus, want niet voor niets stelde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vorig jaar nog een lijst op van twaalf bacteriefamilies die de grootste bedreiging vormen voor de gezondheid van de mens.

De Amerikaanse wetenschappers halen hun inspiratie uit het kankeronderzoek, waar immunotherapie al langer furore maakt. Ook daar wordt gebruikgemaakt van het natuurlijk afweersysteem van mensen, weliswaar om tumorcellen te vernietigen in plaats van bacteriën. Een aanpak die werkt, zo bleek onlangs nog toen bekend raakte dat immunotherapie in ons land de mortaliteit bij longkanker met de helft deed dalen.

Hoofdonderzoeker Marcos Pires verwacht dat die immunobiotica succes kunnen boeken, net omdat ze een dubbele werking hebben: als traditioneel antibioticum én als immunotherapie. "Het zou de bacteriën minder mechanismen moeten geven om te ontsnappen", zegt hij daarover in The Guardian.

Geschikt

Pires en zijn team hebben de nieuwe methode getest op de reeks bacteriefamilies die van de WHO een hoge prioriteit hebben gekregen. Daaronder ook de Pseudomonas aeruginosa, een veelvoorkomende oorzaak van longontsteking bij kankerpatiënten en brandwondenslachtoffers. Studies bij wormen die met die Pseudomonas waren geïnfecteerd, tonen hoe het medicijn met succes de bacteriën vernietigde. En hoewel het medicijn nog moet worden getest bij mensen, zagen de onderzoekers nog geen tekenen van toxiciteit bij de dierlijke cellen.

Verder ontdekte Pires hoe antibiotica waartegen verschillende bacteriën al lang resistent zijn, in combinatie met het nieuwe medicijn toch weer soelaas boden. Dit zou betekenen dat enkele oudere antibiotica in de toekomst toch nog nuttig kunnen zijn.

Toch is gerenommeerd microbioloog Herman Goossens (UAntwerpen) niet laaiend enthousiast. "Het concept is innovatief en zeker interessant. Maar we staan nog heel ver van een klinische toepassing. In die zin is het nog veel te vroeg om daar iets over te zeggen."

Goossens vraagt zich bovendien ook af of de 'immuno-aanpak' sowieso wel geschikt is bij resistente bacteriën. "Het verschil met kanker is groot. Bij kanker heb je tijd. Iemand zal niet van het ene op het andere moment sterven door een tumor. Een patiënt met een bloedinfectie kan binnen 12 tot 24 uur in shock gaan. Bij kanker heb je rustig de tijd om die antistoffen te stimuleren, bij een infectie niet. Eerlijk? Ik geloof er niet echt in."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234