Zaterdag 01/10/2022

AB palmt Amerikaans Theater in met noise en elfjesfolk

Múm. Beeld alex vanhee
Múm.Beeld alex vanhee

Destijds werd er de legendarische 'Pak De Poen'-show opgenomen, maar afgelopen weekend opende Het Amerikaans Theater zijn deuren voor goudzoekers van een ander pluimage. Twee avonden lang week de Ancienne Belgique uit naar de Brusselse rand voor eigenzinnige concerten met Wire, múm of Wolf Eyes.

Gunter Van Assche

Een halve eeuw lang was het Amerikaans Theater decor van spelletjesprogramma's voor een livepubliek, die uitgezonden werden door de openbare omroep. Daardoor zou je bijna vergeten dat dit tot de verbeelding sprekend stukje cultureel erfgoed voordien eigenlijk een uniek verleden kende als concertzaal. In het jaar van de Brusselse wereldtentoonstelling werden in dit paviljoen voor het laatst optredens georganiseerd, met jazzgrootheden als Count Basie, Duke Ellington en Sarah Vaughn.

De AB lijkt vandaag aan te knopen bij die beginperiode, door de zaal in te lijven en zo het vuur aan de lont te steken van een ambitieus cultuurcentrum, met plaats voor verschillende podiumkunsten.

Het openingsweekend stond in het teken van rockmuziek, zij het met rafelige randjes. Vrijdag lag de klemtoon op jong, Brussels talent, maar zaterdag stonden de schijnwerpers op de doorgewinterde Britse artpunkers van Wire (****). Die zakten speciaal af naar het Amerikaans Theater, omdat bassist Graham Lewis een zwak heeft voor de geschiedenis van Expo 58.

Daar verwees hij trouwens monkelend naar tijdens het concert: "Jullie zijn een beter publiek dan we hier hadden in 1957". Een grap natuurlijk, al zijn deze veteranen toch ook al actief sinds '76.

In het Amerikaans Theater gaf de band rond Colin Newman en Lewis aan hoe groot hun belang was voor de hedendaagse popmuziek. De superieure artpunk van Pink Flag, Chairs Missing en 154 zou later de richting aangeven voor Manic Street Preachers, R.E.M., Bloc Party, Guided By Voices, The Cure of Franz Ferdinand. Verder liet de Britse groep zich ook met wisselend artistiek succes in met dub, elektronica en new wave.

Van kunstzinnige pretenties bleef deze steunpilaar van de artpunk verstoken in Brussel. Aan brutaal machtsvertoon ontbrak het dan weer niet: het dwingende marsritme van 'Drill' of nijdige '23 Years Too Late' 'blies het prut uit je oren, en zelfs de aanstekelijke pop van 'Map Ref. 41°N 93°W' werd met een godvergeten aantal decibels door je trommelvlies gejaagd.

De grootste verrassing? In weerwil van hun getaande verschijning klonk de groep geen spatje verouderd. De inlijving van een jonge gitarist bleek daarbij natuurlijk een zegen - die stond zowel in voor subtiele details als voor gierende feedback. Maar ook toetsenist Thighpaulsandra, bekendst als sidekick van Julian Cope, betekende een heuse aanwinst in een song als 'Blogging Like Jesus'.

De groep koos voor een kronkelend parcours waarin beenharde punk afgewisseld werd met meer melodische passages. Op den duur klonk die dynamiek tamelijk voorspelbaar, maar een pezewever die daarover struikelde. Deze Wire klonk én botste heviger dan de karakters van de groepsleden zelf.

null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee
null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee
null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee
null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee

De akoestiek van de grote zaal leende zich overigens niet alleen tot de oerend luide sound van Wire. Net zo goed vormde de voormalige tv-studio een cocon voor de minimalistische fluisterpop van múm (***1/2). Met etherische harmonieën, knisperelektronica en ijle synths leek múm hun vulkanische thuisland zowaar een zweem Twin Peaks mee te geven.

The New York Times publiceerde enkele jaren geleden een artikel over de IJslandse Huldufólk: een onzichtbaar elfenvolk dat volgens de legende de rotsen en spelonken van het eiland zou bevolken. Het had ons niet verbaasd als we zaterdag een glimp van deze creatuurtjes opvingen: de onaards bleke teint van de groepsleden, de bizarre humor en excentrieke geluidslandschappen deden alleszins vermoedens rijzen dat elfjes géén folkloristisch verzinsel hoeven te zijn.

Nog meer bewijs à charge? Een bizarre choreografie van Kristín Anna Valtýsdóttir die zichzelf repetitief liet neervallen, en de retrofuturistische blieps, glitch-ritmes, speelgoedorgeltjes, ukelele, cello en melodica die de groep een eigenzinnig élan verleenden.

null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee
null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee

In de kleinere Studio 58 domineerde dan weer een minder lieflijk geluid. Daar tekende Anna von Hausswolff (***) voor een rondje "funeral pop", zeg maar hipster black metal. Met kerkorgels, dreigend roffelende drums en een zangeres die besluiteloos leek tussen Heather Nova, Cyndi Lauper en een pisnijdige bostrol gaf deze Zweedse een originele interpretatie van Scandinavisch metal.

Saillant detail: ze is de dochter van de befaamde geluidskunstenaar Carl Michael von Hausswolff, die een tijdje terug voor zware commotie in eigen land zorgde. Een schilderij die de gruwel van genocide weergaf, werd met gestolen asse van Holocaustslachtoffers gemaakt. "Onvoorstelbaar barbaars", reageerde de Joodse gemeenschap toen. Anna bleek in dat opzicht een aardje naar haar vaartje te hebben: op barbaarse wijze liet ze krijglustige noise en diepe bassen door je lichaam daveren. De kleine zaal bleek helaas over een minder smetteloze akoestiek te beschikken dan het grote theater. Vooral achteraan in de zaal hielden de bassen daardoor iets te stevig huis in je gestel.

null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee
null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee
null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee

Dat was niet anders bij Wolf Eyes (***) die hun mission statement alle eer aandeden: "It's about making sounds that are painful. Making unlistenable and irritating music." Met desoriënterende neanderthaler-noise klonk de groep even brutaal als ze oogde in hun plunje van metalheads. Wie songs met kop en staart verwachtte, bleef op zijn honger. Maar al wie kickte op geluidskastelen die met donderend geraas instortten, beleefde hier een field day.

null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234