Maandag 18/10/2021

InterviewViggo Mortensen

‘Acteren op lsd zou ik niemand aanraden’: Viggo Mortensen maakt regiedebuut met ‘Falling’

Viggo Mortensen (r.) met Lance Henriksen op de set van ‘Falling’. Beeld RV
Viggo Mortensen (r.) met Lance Henriksen op de set van ‘Falling’.Beeld RV

Het was de dood van zijn moeder die Viggo Mortensen op het idee bracht voor Falling. Op 62-jarige leeftijd maakt de acteur die nog altijd geliefd is als Aragorn uit Lord of the Rings nu ook zijn debuut als regisseur. Een gesprek over de band met zijn ouders, de tol van de roem en zijn ervaringen met lsd.

Wanneer Viggo Mortensen tegenover je komt zitten, voel je niet meteen de intimiderende aanwezigheid van een Hollywoodster met drie Oscarnominaties en een voorgeschiedenis als langharig meisjesidool uit een van de populairste filmfranchises aller tijden. Deze grijzende man, 62 inmiddels, had evengoed je doodnormale – zij het wel nog bovengemiddeld knappe en fitte – buurman kunnen zijn. Mortensen draagt geen fancy merkkledij of opzichtige horloges, heeft geen spatje attitude en geen entourage die hem te allen tijde als een keizer behandelt en afschermt.

Het is oktober 2020, aan de vooravond van de tweede lockdown, en Viggo Mortensen is op zijn dooie eentje met de auto naar Gent gereden. De acteur die in zijn nomadische leven al in Argentinië, Amerika, Venezuela en Denemarken leefde, woont tegenwoordig met zijn vrouw Ariadna Gil in Madrid. Op Film Fest Gent komt hij zijn regiedebuut Falling voorstellen. Het is maar een van de vele haltes op een lange promoroadtrip door Europa. “Ik hoop zolang mogelijk met de film te kunnen rondreizen zonder ziek te worden”, zegt Mortensen. “Daarom neem ik nu geen vliegtuigen, dat is me veel te druk.”

Toch was het uitgerekend op een vliegtuig dat hij zes jaar geleden het idee kreeg voor Falling, een drama over John, een homoseksuele man (gespeeld door Mortensen) die zijn homofobe, dementerende vader (rol van Lance Henriksen) vanop het platteland naar Californië haalt. Mortensen groef tijdens het schrijfproces diep in zijn eigen herinneringen, in de nasleep van de dood van zijn moeder in 2015. Na haar begrafenis vloog Mortensen vanuit de VS terug naar Spanje. In gedachten verzonken kon hij de slaap niet vatten. Hij bleef maar terugdenken aan alle anekdotes die zijn familieleden over zijn moeder hadden opgerakeld. Sommige waren compleet nieuw voor hem, andere klonken bekend, maar toch net een tikkeltje anders dan hoe hij ze zich herinnerde. Mortensen haalde een schriftje boven en begon alles neer te pennen. Hij raakte op dreef en schreef ook jeugdherinneringen over zijn vader op. En ten slotte begon hij ook fictieve elementen toe te voegen. Toen hij ’s morgens in Madrid uit het vliegtuig stapte, had hij een kortverhaal in handen. Dat groeide uiteindelijk uit tot een langspeelfilm.

Dementie van dichtbij

In de jaren voor haar dood leed Mortensens moeder aan dementie. Net zoals zijn vader, zijn grootouders, zijn stiefvader en zijn oom. “Ik heb een hele tijd voor mijn ouders gezorgd toen ze gingen dementeren,” zegt Mortensen, “en ook de aftakeling van mijn stiefvader heb ik van heel dichtbij meegemaakt. Dementie is zo aanwezig in mijn familie, dat ik op een bepaald moment wou uitzoeken of ik het zelf ook zou krijgen. Gelukkig heeft een test uitgewezen dat ik er geen genetische aanleg voor heb. Dat wil niet zeggen dat ik nooit zal dementeren, maar het biedt toch een zekere geruststelling.”

Centraal in Falling staat de stroeve relatie tussen John en zijn koppige vader. Die laatste is voor een groot stuk gebaseerd op Viggo Peter Mortensen Senior, een boer uit Denemarken met een stug karakter. “Mijn vader was wat minder extreem verbitterd en opvliegend dan Willis in de film. Maar hij had wel een zekere inflexibiliteit, die typisch was voor zijn generatie. Het idee dat de man de baas is, bijvoorbeeld. Hij had ook moeite om zich te excuseren als hij in de fout ging. Maar anders dan het personage in mijn film was mijn vader wel in staat om wat affectie te tonen.”

Viggo Mortensen tijdens het filmen van 'Falling'. Beeld RV
Viggo Mortensen tijdens het filmen van 'Falling'.Beeld RV

Het conflict tussen vader en zoon in Falling is dan ook niet louter autobiografisch. Het is een spiegel van de wereld vandaag: een gepolariseerde wereld waarin we steeds minder naar elkaar luisteren. “Naast Covid-19 zitten we nog met een andere pandemie: eentje van slechte communicatie, van conflict en van wantrouwen ten opzichte van wie anders is. De familie in deze film weerspiegelt dat, met de kloof tussen de stedelijke en de landelijke mentaliteit, en de onwil om die te overbruggen. Tegelijk toont de film dat het mogelijk is om die connectie te herstellen met mensen die je verwerpen – toch als je er moeite voor wil doen.

“Het is heel makkelijk om gewoon een koekje van eigen deeg te serveren: als je iemand je op internet aanvalt, kan het heel bevredigend zijn om die persoon met een giftige repliek terug te pakken. En je zal er nog likes voor krijgen ook. Maar waar brengt je dat uiteindelijk? De enige manier om de dingen beter te maken, is door te doen zoals John in de film: even halsstarrig proberen om het contact te herstellen, ook als de andere partij het probeert te verbreken. Dat is vandaag echt nodig, vooral in de VS. President Trump en zijn volgelingen hebben diepe wonden geslagen in de beschaving en de democratie. De acceptatie van het meest verwerpelijke, criminele gedrag en van hatelijk taalgebruik, dag in dag uit... Zo hoeft het echt niet te zijn.”

Moeder

Die open blik op communicatie heeft Mortensen naar eigen zeggen van zijn moeder meegekregen: “Zij was altijd benieuwd naar mensen die anders waren. Ik heb van mijn beide ouders dingen geërfd, maar de gave om op een open manier te communiceren komt van haar.” Ook zijn passie voor cinema kreeg Mortensen door zijn moeder ingelepeld. “Zij nam me al van toen ik drie jaar was mee naar de bioscoop. Ik herinner me dat ik Lawrence of Arabia zag toen ik vier was, en later Doctor Zhivago en A Man for All Seasons. Toen we uit de zaal kwamen, analyseerde ze die films met mij. ‘Waarom hebben ze dit getoond? En dat net niet?’ Zij wekte mijn interesse voor verhalen.”

Mortensens moeder mag hem dan aangezet hebben om acteur te worden, zijn eerste acteerervaring had ze vast niet goedgekeurd: “Aan het einde van de universiteit had een vriend van me een theaterstuk gemaakt. Hij vroeg me of ik er een rolletje in wilde spelen. Ik antwoordde dat ik geen acteur was, maar hij zei: ‘Je moet bijna niets doen. Je speelt een depressief personage dat op de achtergrond in een stoel zit mee te luisteren naar wat zich op de scène afspeelt, en de hele tijd gehypnotiseerd naar een kaars zit te kijken.’ Dat leek me doenbaar. Vlak voor de voorstelling was ik met een vriend aan het feesten en had ik lsd genomen. (lacht) Toen ging ik in die stoel op het podium zitten, en het voelde tegelijk of het duizend uur duurde, of maar twee minuten. Ik was compleet van de wereld. Achteraf kwam mijn vriend zeggen: ‘Je was geweldig! Je focus op die kaars was ongelooflijk! Je was zelfs aan het huilen!’ (lacht) Ik wist er helemaal niets meer van. Dus ja, ik zou het niemand aanraden, acteren op lsd.”

Mortensen heeft in zijn lange carrière behoorlijk wat indrukwekkende vertolkingen neergezet en verzamelde met zijn rollen in Eastern Promises, Captain Fantastic en Green Book maar liefst drie Oscarnominaties. Maar zijn middle name zal toch voor altijd Aragorn blijven, het personage dat hij in de Lord of the Rings-trilogie vertolkte. In deze rol zag hij aanvankelijk weinig, maar nam hij toch aan dankzij zijn zoon Henry. “Ze boden me die rol heel last minute aan, ter vervanging van een andere acteur. Bovendien had ik de boeken van Tolkien niet gelezen. Maar mijn zoon Henry, die toen elf was, was grote fan. Voor hem was er geen twijfel mogelijk: ik moest en zou Aragorn spelen. Dat heeft me geholpen om de knoop door te hakken en het zorgde ervoor dat ik me minder schuldig voelde om hem zo lang achter te laten voor de opnames.”

Hysterie

Lord of the Rings was voor Mortensen het begin van een nieuw hoofdstuk als Hollywoodster, een status die hem niet bepaald op het lijf geschreven stond. De hysterie van de showbizz en de paparazzi vloeken met zijn natuurlijke nuchterheid. “Het voelde allemaal erg vreemd. Soms stonden er midden in de nacht plots mensen voor mijn deur of zag ik in magazines foto’s van mezelf verschijnen waarvan ik niet eens wist dat ze genomen waren – omdat de fotograaf ergens ver weg verstopt zat met zo’n enorme telelens. Ik herinner me een foto waar ik met mijn hond bij de dierenarts zit. Of eentje waar ik met een donut in mijn mond en mijn handen vol boodschappen probeer om het portier van mijn auto te openen. Belachelijk gewoon.

“Of dan was er die foto waar ik languit in het gras voor mijn huis lig: het ziet eruit alsof ik dronken op de grond ben gevallen, maar ik lag eigenlijk gewoon te relaxen en naar de lucht te kijken, terwijl ik wachtte op een vriend die me zou ophalen om samen naar een voetbalwedstrijd te gaan kijken in een bar. Dat soort voorvallen voelde als een inbreuk op mijn privacy, ja. Maar uiteindelijk denk ik dat de mensen me vanzelf beu zijn geraakt. Want zo interessant zijn foto’s van bij de dierenarts nu ook niet. (lacht) Ik heb alleszins altijd geprobeerd me niet te erg te storen aan de overdreven aandacht. Als iemand opdringerig is, probeer ik altijd in het achterhoofd te houden dat dat komt omdat die persoon geïnteresseerd is in wat ik doe en de verhalen die ik probeer te vertellen.”

Viggo Mortensen (r.) met Lance Henriksen in ‘Falling’. Beeld RV
Viggo Mortensen (r.) met Lance Henriksen in ‘Falling’.Beeld RV

Verhalen vertellen deed hij al als acteur, fotograaf, muzikant, dichter en schilder, maar nu dus ook als regisseur. “Ik wilde al veel langer regisseren,” zegt Mortensen, “maar Falling was pas het eerste project waarvoor ik genoeg geld bijeen kreeg.” Het vak leerde hij door op ander filmsets goed te observeren. “De belangrijkste les voor mij was dat je goed voorbereid moet zijn, maar ook moet openstaan voor suggesties van je cast en crew. Zo doen alle groten het.”

Hij noemt David Cronenberg, de iconische regisseur met wie hij A History of Violence, Eastern Promises en A Dangerous Method maakte. Cronenberg speelt zelfs een opmerkelijk cameo als darmspecialist in Falling: “Hij leek me gewoon uiterst geschikt voor die rol”, zegt Mortensen. “Maar voor wie zijn vroege body horror films gezien heeft, biedt zijn aanwezigheid een extra dimensie. Voor die mensen is David wellicht de laatste persoon ter wereld die ze een vinger in hun achterste zouden laten steken.” (lacht)

‘Falling’ speelt vanaf 14/07 in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234