Zaterdag 02/07/2022

In memoriamHenny Vrienten

Afscheid van Henny Vrienten (1948-2022), zoveel meer dan het tieneridool van Doe Maar

Henny Vrienten Beeld Wouter Van Vooren
Henny VrientenBeeld Wouter Van Vooren

Met het overlijden van Henny Vrienten (73) verliest Nederland hét icoon van de nederpop. Hij werd ook bij ons beroemd als frontman en bassist van Doe Maar, de ska- en reggaegroep die begin jaren 80 vele tienerharten sneller deed slaan.

Wim Wilri

Henny Vrienten was een enorm veelzijdig man, maar muziek bleef de rode draad door zijn leven. Zijn muze die hem nooit bedroog. Als componist, zanger en muzikant. Wie zijn huis aan de Amsterdamse grachten binnenstapte, botste er meteen op een gitaar die in een vitrine stond. Het was het eerste exemplaar dat hij ooit kocht. Vrienten maakte filmmuziek, hield van samenwerken met andere artiesten. En trof je met zijn subsonische basriedels niet alleen recht in het middenrif, maar ook in je hart.

Vrienten werd ontdekt door Boudewijn de Groot, nog zo’n icoon van de Nederlandstalige muziek. Hij speelde er in de tweede helft van de jaren 70 samen met Ernst Jansz. Hun liefde voor reggae was zo groot dat ze samen een coverbandje startten. In 1978 richtte Jansz vervolgens Doe Maar op. Het zou nog twee jaar duren voor Vrienten zich bij de groep aansloot en ze naar ongekende hoogten stuwde. Doe Maar zorgde voor een nooit geziene hype. Ook in Vlaanderen gaven tieners er zich helemaal aan over. De opvallende groen en roze fluokleuren van platen als 4us kwam je hier overal tegen: op pols- en hoofdbanden, pennenzakken en totebags. Doe Maar vond meteen ook de popmerchandising uit.

Rotte appels

Hendrikus Cornelis Jacoba Vrienten toonde dat je geen zanger van het levenslied moest zijn om mensen in hun eigen taal te beroeren. Hij maakte zingen in het Nederlands cool en hip. Vrienten, een prille dertiger, werd dé posterboy van Nederland. Hits als ‘Sinds 1 dag of 2', ‘Is dit alles’, ‘1 nacht alleen’ en ‘Pa’ volgden elkaar in sneltempo op, tienermeisjes vielen bij bosjes flauw of zetten het op een onophoudelijk krijsen. Die idolatrie vond de zanger zwaar om te dragen. De smaakpolitie richtte zijn pijlen op hem en Vrienten werd in 1983 op Pinkpop getrakteerd op een barrage aan rotte appels. De stekker ging er één jaar later uit. De tol van de roem was te zwaar.

Vrienten had op dat moment zijn eerste album onder eigen naam uit. ‘Als je wint’, een duet met Herman Brood, opende nieuwe deuren. Vrienten zou in totaal zeven soloplaten maken. Zijn laatste nam hij in 2019 op. Het was het sluitstuk van een trilogie rond zijn eigen leven. De platentitels lazen achter elkaar ‘En toch… alles is anders, tussen de regels’. Op Alles is anders stond het pakkende ‘Het uur tussen hond en wolf’, een song over euthanasie. “Het gaat over de dood van een heel goede vriend”, vertelde Vrienten aan Humo. “Toen zag ik dat er niets was om bang voor te zijn. Wij, de achterblijvers, moesten vaststellen dat de vogels nog steeds zongen, en dat de zon nog steeds opkwam en onderging. Alles gaat gewoon door, panta rhei, er is niets aan de hand. Ik ben dus niet bang voor de dood.”

Het jonge en emotionele publiek tijdens het laatste nummer van het afscheidsconcert van Doe Maar in Den Bosch, 14 april 1984.  Beeld Brunopress
Het jonge en emotionele publiek tijdens het laatste nummer van het afscheidsconcert van Doe Maar in Den Bosch, 14 april 1984.Beeld Brunopress

Vrienten had in Aardige Jongens zelf een groep gelijkgestemde zielen met Frank Boeijen en Henk Hofstede, met wie hij graag samenwerkte. Hij zat ook bij enkele Vlaamse collega-artiesten achter de knoppen. Zo producete hij Habba! (1984) van Raymond van het Groenewoud met het naar Doe Maar smakende ‘Stapelgek op jou’. En ook Hè Hè (1990), het bekende album van Jan De Wilde met klassiekers als ‘Eerste sneeuw’ en ‘De fanfare van honger en dorst’ nam hij op. “Ik heb hem heel erg bewonderd”, reageert Jan De Wilde op het overlijden. “Hij was een zeer goede, een geniale muzikant. Henny heeft nooit iets lelijks gemaakt.”

Vrienten hoefde niet altijd op het voorplan te staan. De geboren frontman zette zich ook graag in de markt als componist van filmmuziek. Daar won hij in 1996 een Zilveren Harp voor. Hij maakte de soundtrack voor films als Left Luggage (1998) van Jeroen Krabbé, Abeltje (1998) en De ontdekking van de hemel (2001). Maar ook Max (1994) van Jacques Vermeire voorzag hij van muziek.

Sesamstraat

Vrienten was een man van alle seizoenen, met tal van interesses. Hij was een hartstochtelijk liefhebber en een obsessief verzamelaar van poëzie. Vanaf eind jaren 90 werd hij de huiscomponist van Sesamstraat. En in het jaar 2000 blies hij Doe Maar nieuw leven in, na jaren van smeekbedes van fans. Ze toonden met Klaar dat het eeuwige vuur nog brandde. Doe Maar toonde ook de grote massa nog steeds te kunnen begeesteren met een onvergetelijk optreden op Werchter Boutique in 2008.

Henny Vrienten laat vijf kinderen na uit twee relaties. Met zijn zoon Xander maakte hij in 2019 de mooie documentaire Basmannen. In die periode speelden ze samen in de huisband van De wereld draait door, dat aan zijn laatste seizoen bezig was. Niet alleen presentator Matthijs van Nieuwkerk, ook Vrienten wilde in schoonheid afscheid nemen. Het laatste liveconcert van Doe Maar op Belgische bodem dateert van 3 september 2021 op Crammerock.

Doe Maar, bestaande uit Henny Vrienten, Ernst Janzs, Jan Hendriks en Jan Pijnenburg. Beeld Govert de Roos/HollandseHoogte
Doe Maar, bestaande uit Henny Vrienten, Ernst Janzs, Jan Hendriks en Jan Pijnenburg.Beeld Govert de Roos/HollandseHoogte

Ook daar werd ‘De bom’ gespeeld, een lied uit 1983 over de Koude Oorlog dat met de Oekraïne-crisis plots weer actueel aanvoelt: “En als de bom valt/dan lig ik in mijn nette pak, diploma’s en mijn cheques op zak/mijn polis en mijn woordenschat/onder de flatgebouwen van de stad naast jou.”

Enkele weken na Crammerock moest de band hun afscheidstournee afgelasten vanwege de ziekte van Vrienten. Hij moest “een ziekenhuistraject aan onderzoeken in”, schreef concertorganisator MOJO. Die tour was eerder een aantal keren uitgesteld vanwege de coronalockdown en zou normaal nog de AB en De Roma aandoen. Een allerlaatste keer schitteren op het podium werd hem niet meer gegund.

Henny Vrienten is 73 geworden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234