Zondag 25/09/2022

Netflix

'Amanda Knox', het verhaal achter de krantenkoppen

Knox tijdens het proces. 'We wilden de mensen zelf laten praten, niet over schuld of onschuld, maar over hoe het was om dat allemaal door te maken. Beeld Getty Images
Knox tijdens het proces. 'We wilden de mensen zelf laten praten, niet over schuld of onschuld, maar over hoe het was om dat allemaal door te maken.Beeld Getty Images

Met de Netflix-docu Amanda Knox willen Brian McGinn en Rod Blackhurst een nieuwe inkijk bieden in het omstreden moordproces rond de Amerikaanse studente Amanda Knox. Al zijn de twee regisseurs vooral geïnteresseerd in de personages, en minder in de uitkomst.

Ewoud Ceulemans

Het moest in Italië het proces van de eeuw worden. Een verarmd land uit Zuid-Europa ging een arrogante grootmacht laten zien wat snel en efficiënt recht was. Maar het proces tegen de Amerikaanse uitwisselingsstudente Amanda Knox, die ervan beschuldigd werd haar Britse huisgenote Meredith Kercher te hebben vermoord, draaide uit op een farce die jaren aansleepte. Hoezeer alle betrokkenen - van Knox zelf tot de Italiaanse inspecteur die de zaak leidde - door dat proces getekend zijn, blijkt uit de nieuwe Netflix-docu Amanda Knox, waarin zij allemaal, veelal met bijzonder gemengde gevoelens, terugkijken op de zaak.

"We zijn hiermee begonnen in 2011, zo'n vijf jaar geleden", vertelt debuterend regisseur Brian McGinn, die samen met Rod Blackhurst achter de camera stond. "De zaak was toen al uitgebreid behandeld, maar steeds van buitenaf. Wij wilden eerder de personen zelf onderzoeken: we wildden van binnenin naar buiten kijken, en het verhaal op die manier vertellen."

Vertrouwensband

Uiteindelijk werd Amanda Knox, in 2009 veroordeeld tot een celstraf van 25 jaar, in hoger beroep tot tweemaal toe vrijgesproken, maar toen McGinn en Blackhurst aan hun documentaire begonnen, moest dat verdict nog vallen. "Haar eerste beroep moest nog worden uitgesproken", aldus Blackhurst. "We wisten toen eigenlijk nog niet zo veel over de zaak: we kenden de krantenkoppen, maar we wilden weten wat er achter die koppen schuilging. Door de mensen zelf te laten praten, niet over schuld of onschuld, maar over hoe het was om dat allemaal door te maken."

De grootste kracht van de docu komt dan ook vooral uit de getuigenissen van Knox zelf. "Als ik schuldig ben, ben ik de ultieme persoon om te vrezen, omdat je het niet aan mij ziet", zegt ze aan het begin van de film. "Maar als ik onschuldig ben, wil dat zeggen dat iedereen zo kwetsbaar is, en dat wil niemand zijn. Ofwel ben ik een wolf in schapenvacht, ofwel ben ik net als jij."

Naast Knox zelf komen ook haar Italiaanse vriendje en medeverdachte Raffaele Sollecito aan het woord, net als de sensatiebeluste tabloidjournalist Nick Pisa, en de ultrakatholieke openbaar aanklager Giuliano Menigni. "Als je een documentaire wil maken, is het belangrijkste dat je een vertrouwensband opbouwt met je getuigen", aldus McGinn. "Dat was een heel proces, dat wel wat tijd vroeg." Maar op Meredith Kerchers familie na wilde iedereen meewerken. "Ze hadden allemaal het gevoel dat de versie van hen die de mensen kenden, niet de versie was die ze zelf kenden", legt Blackhurst uit. "Wij hebben hen ook niets opgedrongen: ik denk dat ze vooral opgelucht waren dat er iemand gewoon naar hen wilde luisteren."

Vandaag de dag wil er alleszins genoeg volk luisteren naar mensen die een rechtszaak van dichtbij hebben meegemaakt: het true crime-genre is aan het pieken, zo bewijzen podcasts als Serial of een televisiereeks als Making a Murderer. "Zinloos geweld raakt mensen diep, omdat het onze meest basale angsten aanspreekt", verklaart McGinn. "Als je dat aanlengt met sociale media en je de mensen in de mogelijkheid stelt om zelf detective te spelen, draagt dat bij tot de populariteit van zulke verhalen. Zeker als het om fel gemediatiseerde zaken gaat."

Dunne grens

Daar was in het geval van Amanda Knox geen gebrek aan: kranten kozen voor titels als 'Sex game gone wrong' over 'Orgy of death' tot 'satanisch ritueel', met Knox in de gedaante van de duivel. In Italië was de schuld van Knox in de krantenkolommen al een uitgemaakte zaak voor het proces begon, in de VS smulden journalisten van de fouten in het Italiaanse rechtssysteem. Blackhurst: "Nick Pisa zegt ergens in de film: het is het verlangen van de mensen om die verhalen te lezen, dat ons de mogelijkheid biedt om ze te schrijven."

Regisseur Brian McGinn: 'Willen we geëntertaind worden, of geïnformeerd? Ik hoop dat we daar een discussie over kunnen beginnen' Beeld rv
Regisseur Brian McGinn: 'Willen we geëntertaind worden, of geïnformeerd? Ik hoop dat we daar een discussie over kunnen beginnen'Beeld rv

"De grens tussen de media en het gerecht lijkt met het oog op entertainment steeds dunner te worden", gaat McGinn verder. "We moeten onszelf weer de vraag durven te stellen wat we als samenleving belangrijk vinden. Willen we geëntertaind worden, of geïnformeerd? Ik hoop dat we daar een discussie over kunnen beginnen."

Het leidt ertoe dat Amanda Knox voor een Amerikaanse film over een spectaculaire moordzaak erg zakelijk en weinig sensationeel aanvoelt. "Het is niet onze taak om tot het besluit te komen of Amanda Knox schuldig of onschuldig is", besluit Blackhurst. "Ook al had iedereen wel een mening over de zaak", vult McGinn aan. "Maar net omdat de hele wereld hier zo gepassioneerd mee bezig was, waren wij zo geïntrigeerd door dit verhaal. Omdat de mensen door hun obsessie met schuld of onschuld soms vergeten dat hier een tragedie is gebeurd."

Amanda Knox is vanaf vandaag te bekijken op Netflix.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234