Zondag 03/07/2022

DM ZaptJoris Belgers

‘Atlanta’: veel duidelijker wordt kritiek op culturele toe-eigening, ongevoeligheid en witte arrogantie niet

Donald Glover als Earnest Marks en Zazie Beetz als Van in 'Atlanta'. Beeld FX
Donald Glover als Earnest Marks en Zazie Beetz als Van in 'Atlanta'.Beeld FX

Joris Belgers zet de blik op oneindig. Vandaag: Atlanta

Joris Belgers

Hier moeten we er nog een maandje op wachten, maar in de Verenigde Staten kan je er wel al naar kijken: het nieuwe seizoen van Atlanta, de zwarte komedie uit de koker van alleskunner Donald Glover. Atlanta ging altijd al over the black experience – over wat het betekent om zwart te zijn in het hedendaagse Amerika. De serie toonde de zwarte versie van de Amerikaanse droom: het is helemaal niet zo dat als je maar hard genoeg werkt, je in dit land succes zult bereiken. Voor een jonge zwarte man uit de achterbuurten van Atlanta, zo luidt het cliché, is het enige mogelijke carrièrepad omhoog dat van een rapper.

Vandaar dat we de afgelopen twee seizoenen de opmars volgden van rapper Alfred ‘Paper Boi’ (Brian Tyree Henry), diens manager Earn (Donald Glover), zijn ex-vriendin Van (Zazie Beetz) en hun rondhangende stoner-vriend Darius (LaKeith Stanfield). Maar in het derde seizoen van Atlanta staan deze vier of de zwarte ervaring nu niet zozeer centraal, maar wel het witte ongemak.

Dat doen de makers slim: door Atlanta te verlaten. Paper Boi is inmiddels beroemd genoeg voor een Europese tour, langs onder andere Londen, Boedapest en Amsterdam. Dat een serie die draait om de zwart-witte cultuurclash de zwartepietentraditie in Amsterdam op de hak neemt is onvermijdelijk; de manier waarop misschien wat overtrokken. De uitverkochte concertzaal Paradiso zal zich nooit uitdossen in blackface voor het concert van een beroemde rapper. Door doelbewust uit te vergroten krijgt de satire scherp hoe absurd de traditie is – maar ook hoe absurd de rassenverhoudingen liggen.

Eenzelfde uitvergroting wordt behendiger gebruikt in de aflevering ‘White Fashion’, waarin Paper Boi als excuus-zwarte wordt ingezet om een toondove uitglijder van een groot modemerk goed te praten. In diezelfde aflevering wordt een door Darius geliefd authentiek Nigeriaans eettentje opgekocht door een witte investeerder om er vervolgens een foodtruck van te maken. Veel duidelijker wordt kritiek op culturele toe-eigening, ongevoeligheid en witte arrogantie niet.

Alleen: daar heeft Atlanta de andere afleveringen niet voor nodig. Vier afleveringen die niet om Al en Earn draaien, maar compleet losstaan van de show. Waarin het vooral draait om wit ongemak: bijvoorbeeld over een New Yorks upperclassgezin wiens zwarte babysitter is overleden. Wit is in deze afleveringen dan ook echt superwit, en daarin schuilt het voornaamste commentaar.

Atlanta is sterke televisie, soms ongemakkelijke televisie, wat beslist niet erg is – alleen wordt het hier wel erg ongemakkelijk. De makers schuren in de horrorspanning dicht tegen het werk van filmmaker Jordan Peele aan (Get Out, Lovecraft Country) wat niet alleen een grote stijlbreuk is met de rest van het seizoen, maar ook onnodig. Het originele uitgangspunt is al sterk (en ontregelend) genoeg. Na vier jaar wachten blijft hangen dat we eigenlijk maar weinig, te weinig, van de geweldige Earn, Alfred, Darius en Van hebben gezien.

Atlanta, vanaf 29 juni op Disney+

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234