Dinsdag 27/09/2022

AchtergrondFilmfestival van Cannes

Belgische triomf in Cannes: ‘Dat onze films het samen tot hier schoppen, toont aan dat het idee van de Vlaamse canon te eng is’

Lukas Dhont (r.) met zijn broer Michiel, die de film 'Close' geproduceerd heeft. Zij rijfden de Grand Prix binnen.  Beeld Thomas Nolf
Lukas Dhont (r.) met zijn broer Michiel, die de film 'Close' geproduceerd heeft. Zij rijfden de Grand Prix binnen.Beeld Thomas Nolf

In Cannes ging de Gouden Palm naar het satirische Triangle of Sadness, maar de 75ste editie van het filmfestival zal toch vooral de geschiedenis ingaan als een Belgisch feestje, met de Grand Prix voor Lukas Dhont (31) als indrukwekkendste bekroning.

Lieven Trio

De beroemde trappen voor het festivalpaleis in Cannes werden zaterdagavond herdoopt tot de zwart-geel-rode loper. Ons land had dit jaar maar liefst drie films in competitie, en de regisseurs daarvan werden allemaal terug naar Cannes geroepen voor de prijsuitreiking: een garantie dat er voor elk van hen een prijs in de lucht hing.

De avond begon al goed voor de Belgische delegatie met de Caméra d’Or (de prijs voor de beste eerste of tweede film, die Lukas Dhont vier jaar geleden won met Girl) voor War Pony: geregisseerd door twee Amerikaanse vrouwen, Riley Keough en Gina Gammell, maar geproduceerd door het Belgische bedrijf Caviar van Bert Hamelinck, wiens drumdrama Sound of Metal vorig jaar nog twee Oscars won.

Regen van kussen

Even later mochten Felix van Groeningen en Charlotte Vandermeersch de Prix du Jury (de derde prijs) in ontvangst nemen voor Le otto montagne, hun melancholische bewerking van Paolo Cognetti’s Italiaanse bestseller. Op het podium overdonderde Vandermeersch haar coregisseur/levenspartner met een liefdesverklaring en een regen van hartstochtelijke kussen. Een ingeving van het moment, zegt Vandermeersch: “We hadden zaterdag pas heel laat het nieuws gekregen dat we terug in Cannes verwacht werden, dus we waren in zeven haasten vertrokken en moesten ons onderweg nog zien om te kleden en klaar te maken voor de ceremonie. Veel tijd was er dus niet om na te denken over wat ik in mijn dankwoord wilde zeggen. Ik wist wel dat ik heel graag ‘Je t’aime’ wilde zeggen tegen Felix. Maar die kussen, dat was improvisatie.” (lacht)

Felix van Groeningen en Charlotte Vandermeersch, cowinnaars van de Prix du Jury voor hun film 'Le otto montagne'.  Beeld REUTERS
Felix van Groeningen en Charlotte Vandermeersch, cowinnaars van de Prix du Jury voor hun film 'Le otto montagne'.Beeld REUTERS

Ook de volgende prijs, een speciale jubileumprijs naar aanleiding van de 75ste editie van het festival, ging naar een Belgisch duo: de broers Dardenne kregen de trofee voor Tori et Lokita, een pakkend verhaal over de onvoorwaardelijke vriendschap tussen twee niet-begeleide minderjarige migranten in de Luikse onderwereld. Geheel in lijn met de humanistische boodschap van de film, droegen de frères hun overwinning op aan een bakker uit Besançon, die in hongerstaking ging om de uitwijzing van zijn Afrikaanse leerjongen tegen te houden.

De grootste Belgische winnaar in Cannes was echter Lukas Dhont, die op zijn dertigste, met zijn eerste film in competitie, meteen de tweede prijs van het festival pakte: de Grand Prix ging naar Close, in ex aequo met Claire Denis’ Stars at Noon. Een krachttoer vanjewelste, en een primeur voor een Vlaamse regisseur. Dhont dankte in zijn overwinningsspeech zijn moeder, die enorm veel betekend heeft in zijn ontbolstering als artiest en als mens. “Zij was nog zenuwachtiger dan ik voor de prijsuitreiking”, lacht Dhont. “Deze overwinning is superemotioneel voor haar, te meer omdat mijn broer Michiel de film ook geproduceerd heeft.”

Close groeide tijdens het festival uit tot de grote favoriet voor de Gouden Palm, maar eindigde dus op een zucht van de hoofdprijs. Die ging naar het Zweedse Triangle of Sadness van Ruben Östlund: een wilde satire over ongelijkheid, aan boord van een luxecruise, die geniale momenten bevat en ons bijwijlen zeeziek maakte van het lachen, maar die toch minder volmaakt voelt dan Close.

Toch is er bij Dhont geen sprake van teleurstelling. “Ik ben enorm dankbaar voor die Grand Prix, en nu heb ik tenminste nog iets om naar uit te kijken”, lacht hij. “Juryvoorzitter Vincent Lindon kwam na de uitreiking naar mij, en zei: ‘We hebben je deze prijs unaniem gegeven, en er is nog zoveel tijd.’ Het voelde bijna alsof hij dit ook voor mij deed, als een soort motivatie om zo voort te blijven doen.”

Grote ongerustheid

Dat de drie Belgische films in competitie allemaal op het palmares eindigden, mag zonder overdrijven een triomf genoemd worden. Maar deze homerun voor de Belgische cinema komt er op een moment dat er in de sector grote ongerustheid leeft: de groei die de Belgische cinema de afgelopen twintig jaar heeft doorgemaakt, wordt nu bedreigd door een nijpend gebrek aan middelen, en een gebrek aan interesse vanuit de politiek. Dat er dit jaar geen enkele Vlaamse politicus naar Cannes afzakte voor wat zonder meer de belangrijkste editie ooit was voor ons land, vinden veel filmprofessionals veelzeggend.

Regisseurs Luc Dardenne (l.) en Jean-Pierre Dardenne ontvingen een speciale jubileumprijs naar aanleiding van de 75ste editie van het festival voor hun film 'Tori et Lokita'.  Beeld ANP / EPA
Regisseurs Luc Dardenne (l.) en Jean-Pierre Dardenne ontvingen een speciale jubileumprijs naar aanleiding van de 75ste editie van het festival voor hun film 'Tori et Lokita'.Beeld ANP / EPA

“Wat er nu in Cannes is gebeurd, is de vrucht van jaren ondersteuning en arbeid”, weet Charlotte Vandermeersch. “Er zijn grote talenten opgestaan, die mekaar hebben geïnspireerd en iets in beweging hebben gezet. Maar het is wel heel belangrijk om dat te blijven ondersteunen. Er zijn de laatste jaren soms te commerciële keuzes gemaakt, en te weinig gedurfde eerste projecten ondersteund. Terwijl dat broodnodig is. Hopelijk kan deze overwinning de politiek wakker schudden.”

Felix van Groeningen: “Wat ook heel mooi duidelijk is geworden, is dat we in Vlaanderen niet te klein moeten denken. Lukas draait in het Frans en het Nederlands. Wij hebben een Italiaanse film gemaakt. Adil en Bilall gebruiken in Rebel allerlei talen. Dat onze films het samen tot hier schoppen, toont aan dat het idee van de Vlaamse canon, zoals het bij bepaalde politieke partijen leeft, te eng is. De Vlaamse film is internationaal, en het zou leuk zijn als onze politici daar ook fier op zouden zijn. Want de mensen zien ons hier, en ze vragen zich allemaal af: ‘Wat zit er daar in het water?’”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234