Maandag 27/06/2022

AchtergrondMuziekindustrie

Betaalmodel Spotify opnieuw onder vuur: artiesten verdienen nauwelijks aan hun streams

Joe Rogan Beeld AP
Joe RoganBeeld AP

De coronanonsens van podcaster Joe Rogan doet de discussie over het betaalmodel achter Spotify opnieuw oplaaien. Dat iemand als Rogan miljoenen dollars opstrijkt, terwijl vele artiesten nauwelijks opbrengsten halen uit de vele streams, stuit op steeds meer onbegrip.

Jan Debackere

Honderd miljoen dollar betaalde Spotify in 2020 om de podcast van de populaire Joe Rogan exclusief op het platform te kunnen aanbieden. Enkele maanden later tekenden ook de Britse prins Harry en zijn vrouw Meghan een deal met het platform: 30 miljoen dollar in ruil voor exclusieve content. Even daarvoor had Spotify ook al een contract gesloten met het productiehuis van Barack en Michelle Obama voor enkele exclusieve podcasts. Een bedrag werd niet bekendgemaakt, maar de schattingen lopen op tot 100 miljoen dollar. En daarbovenop kwam nog bijna 500 miljoen dollar voor de aankoop van twee podcastbedrijven, Gimlet en Megaphone.

Lees ook

Waarom Spotify zich wellicht weinig zorgen maakt over het vertrek van Joni Mitchell of Neil Young

Spotify verwijdert 70 afleveringen van Joe Rogan-podcast. Maar niet die met vaccin-desinformatie

Dure deals om de podcasttak uit te bouwen, maar ook sommen die in schril contrast staan met wat het gros van de artiesten krijgen van Spotify voor hun muziek. De affaire rond Joe Rogan, die onder meer een antivaxer aan het woord liet die fake news over de vaccins vertelde, is voor vele artiesten daarom extra pijnlijk. Want het geld dat Spotify met hun muziek verdient, blijken ze nu toch vooral uit te geven aan dure exclusiviteitsdeals. Dit is de uitgelezen kans om over het echte probleem te spreken, schreef Kay Hanley, de frontvrouw van de band Letters to Cleo en oprichter van een belangenvereniging van songwriters. En dat echte probleem is “Spotify’s consistente patroon van uitbuiting, devaluatie en gebrek aan respect voor muziekmakers”.

Hanley en gespecialiseerde muzieksites brachten de voorbije weken cijfers uit die deze stelling hardmaken. Spotify mag dan de meest gebruikte streamingdienst zijn - 406 miljoen gebruikers, van wie er 180 miljoen een betalend abonnement hebben -, het blijkt ook het minst te betalen per stream. De moeilijkheid is dat er niet één vast tarief is, maar per duizend streams krijgt een artiest van Spotify gemiddeld 3,48 dollar, schreef The Trichordist. Apple betaalt bijna dubbel zoveel, Napster zelfs bijna drie keer zoveel. Hanley deelde cijfers die tonen dat je op Spotify zelfs vier keer zoveel streams moet halen in vergelijking met Napster.

Miljoen dollar

Het gevolg is dat slechts een minderheid van de ongeveer acht miljoen artiesten op Spotify - de populaire artiesten dus die heel veel beluisterd worden - een inkomen halen uit het platform. Volgens eigen cijfers van Spotify ontvingen slechts 42.100 artiesten wereldwijd meer dan 10.000 dollar in 2020. En hoe hoger de inkomsten, hoe kleiner de groep: 870 artiesten kregen meer dan één miljoen dollar uitbetaald. Daarom ook dat in het zog van Neil Young een resem artiesten beslisten om hun muziek van Spotify te halen. Veel geld halen ze er toch niet uit.

Dat het gros van de artiesten zo weinig krijgt, heeft alles te maken met de complexiteit van de muziekmarkt en de contracten rond de uitbetaling van royalty’s. Spotify zou ongeveer een kwart van de inkomsten voor zich houden, de rest gaat naar de labels - die soms ook aandelen hebben in Spotify - en eigenaars van de muziek. Een kleiner deel ten slotte gaat naar de songschrijvers en uitgevers. Hoeveel een artiest dan krijgt, hangt dan nog eens af van zijn contract met het platenlabel, de plaats waar geluisterd wordt en of dat via een gratis of betalend Spotify-abonnement was. Kanye West maakte ooit eens bekend dat hij 14 tot 25 procent int van wat zijn label krijgt van streaming.

Voor veel artiesten komt het er dus op neer dat de streaminginkomsten via Spotify bijna peanuts zijn. Wat meteen verklaart waarom veel artiesten de miljoenendeals met lede ogen aanzien. “Spotify is gebouwd op muziekstreaming”, ventileerde soulzanger India Arie haar ongenoegen op Instagram. “Ze nemen dus het geld uit streaming en betalen deze man (Joe Rogan) 100 miljoen dollar en betalen ons een fractie van een penny.” Ook de Amerikaanse zaken- en techsite is om die reden erg kritisch voor Spotify. “Spotify werd aangekondigd als de redder van de platenindustrie. Maar zo voelt het nu zeker niet.”

Beurskoers

De oplossing lijkt dan ook simpel: laat Spotify meer uitbetalen aan de muzikanten zelf. De kans dat dat snel zal gebeuren, is echter klein. Spotify lijdt nog steeds verlies, en de grote labels annex aandeelhouders hebben er ook niet per se belang bij dat er meer geld naar de muzikanten zelf vloeit. Bovendien voelt Spotify ook de hete adem van Wall Street in zijn nek. De aandelenkoers is in een jaar tijd meer dan 200 dollar gezakt, tot 161 dollar vrijdag. Dat Spotify een tragere groei voorspelde, zint de beleggers niet. Die staan de laatste tijd sowieso al kritisch tegenover de verliezen opstapelende techbedrijven.

Bovendien kan Spotify ook niet zomaar zijn prijzen voor de consument optrekken om de inkomsten te verhogen. In tegenstelling tot Netflix of Disney+, waar je voor unieke reeksen en films betaalt, betaal je op Spotify voor muziek die je evengoed elders vindt. Met een prijsverhoging riskeer je dat de abonnees gewoon elders gaan luisteren. Dus moeten de hogere inkomsten elders gevonden worden, op de reclamemarkt vooral. Net daarom investeert Spotify ook zo in podcasts: je hebt unieke content en je kan er extra reclame rond verkopen. Maar daar schieten de artiesten dus voorlopig nog niet veel mee op.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234