Donderdag 21/10/2021

AnalyseFestival van Cannes

Cannes stáát er weer: ‘Titane’ is misschien wel de meest waanzinnige Gouden Palm ooit

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Het 74ste filmfestival van Cannes wekte de filmsector met een stroomstoot uit zijn coronacoma. De Gouden Palm voor het schokkende Titane zwengelt het filmdebat weer aan.

“Deze avond is perfect, net omdat hij niet perfect is verlopen.” Kersvers Gouden Palm-winnaar Julia Ducournau (37) vatte het chaotische verloop van de slotceremonie treffend samen in haar overwinningsspeech. De uitreiking was al historisch nog voor ze goed en wel begonnen was, met dank aan de verwarde juryvoorzitter Spike Lee. Die flapte er per abuis helemaal aan het begin van de show al de Gouden Palm-winnaar uit: Titane. Consternatie in de zaal.

Even werd nog gedacht dat Lee een absurd grapje had gemaakt: Titane was namelijk wel de laatste film die op het hoogste schavotje van het meest prestigieuze filmfestival ter wereld werd verwacht. Deze Frans-Belgische coproductie, in beeld gebracht door de Gentse director of photography Ruben Impens, was de meest controversiële film uit de competitie – en dat wil wat zeggen in een jaar waar Paul Verhoeven ook lesbische nonnen met dildo’s liet spelen in Benedetta. Maar een halfuur later werd het dan toch officieel: de Gouden Palm ging écht naar Titane. Een van de meest waanzinnige laureaten ooit.

Hitsige Cadillac

Het verhaal in al te veel detail verklappen, zou misdadig zijn. Deze rollercoaster berijd je het best zonder al te veel voorkennis van het parcours. Laten we het hierop houden: de film gaat over een vrouw die worstelt met intimiteit en identiteit. Uit zelfbescherming houdt ze mensen op afstand – desnoods met een scherpe haarpriem en bloederig geweld – maar ze geeft zich wel over aan een hitsige Cadillac. En dat is nog maar het begin van deze krankzinnige, moorddadige en bij momenten hilarische nachtmerrie.

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Titane is een film die je uitdaagt, verwart, degouteert en uiteindelijk ook ontroert. Een experimentele kruising tussen Fast & Furious, Nicolas Winding Refn, Quentin Tarantino en de body horror van David Cronenberg, maar vooral een film van Julia Ducournau. De jonge Franse maakte al een verpletterende indruk met haar debuut Raw, een sensuele allegorie over een vegetarische geneeskundestudente die zich verzet tegen haar kannibalistische neigingen. In haar tweede film klinkt haar unieke stem nog luider. Deze dame gaat een grote toekomst tegemoet.

Hernieuwde relevantie

Deze Gouden Palm is natuurlijk goed nieuws voor Ducournau, maar ook voor het filmfestival van Cannes. Dat krijgt op verschillende manieren een hernieuwde relevantie. Titane is een ultramoderne film, die het hokjesdenken radicaal vaarwel zegt. Het is queer cinema die de grenzen tussen man en vrouw, mens en machine doet vervagen. “Er is zoveel schoonheid, emotie en vrijheid te vinden in wat je niet in een hokje kan steken”, zei Ducournau tijdens de prijsuitreiking. Ze bedankte de jury om met deze prijs “de hoge nood aan een meer fluïde en inclusieve wereld te erkennen”.

Juryvoorzitter Spike Lee nadat hij per ongeluk veel te vroeg de Gouden Palm-winnaar aangekondigd had. Beeld AP
Juryvoorzitter Spike Lee nadat hij per ongeluk veel te vroeg de Gouden Palm-winnaar aangekondigd had.Beeld AP

Ducournaus overwinning trekt het festival ook op een andere manier eindelijk de 21ste eeuw binnen: voor de tweede keer in de geschiedenis krijgt een vrouwelijke regisseur de felbegeerde Palm, en voor het eerst moet die het podium niet delen met een mannelijke collega – in 1993 won Jane Campions The Piano in ex aequo met Farewell My Concubine van Chen Kaige.

Ten slotte geeft deze Titanen Palm ook een duidelijk signaal: le cinéma est de retour! Cannes 2021 was al vanaf het begin meer dan een gewoon festival. Met zijn volgepakte zalen en zijn rijkelijke selectie stond het symbool voor de definitieve heropening van de filmwereld. Ook de overwinning van Titane past in die logica: het is een film die hevige reacties uitlokt – van extase tot walging – en waarover nog lange tijd gepraat zal worden. De jury pookt het filmdebat op, en jaagt zo een welgekomen stroomstoot door een sector die de afgelopen tijd in een diepe coronacoma was weggezonken.

Julia Ducournau won de Gouden Palm met 'Titane'. Beeld Photo News
Julia Ducournau won de Gouden Palm met 'Titane'.Beeld Photo News

‘Lost in Translation’ op een stinkende trein

Een onverwachte maar opwindende winnaar dus, al had de Gouden Palm wat ons betreft ook naar A Hero van Asghar Farhadi mogen gaan. De Iraanse regisseur, die Oscars won met A Separation en The Salesman, bewees andermaal zijn meesterschap met dit relaas van een gevangene die op een voetstuk wordt gehesen nadat hij een goede daad verricht, maar daar keihard weer afdondert wanneer er barsten komen in zijn verhaal. Minder overrompelend dan Titane, maar onovertroffen in zijn verfijning en morele nuance. Farhadi kreeg van Spike Lee en co de Grand Prix, de tweede prijs, en moest die delen met de Fin Juho Kuosmanen en zijn wondermooie Compartment No. 6: een verfrissend liefdesverhaal à la Lost in Translation, maar dan op een stinkende trein tussen Moskou en Moermansk.

Onze landgenoot Joachim Lafosse ging met lege handen, maar wel met opgeheven hoofd naar huis: voor zijn hartverscheurende familiedrama Les intranquilles, waarin een bipolaire schilder zijn gezin zwaar op de proef stelt, was geen plaats op het palmares, maar hadden de grote vakbladen wel lovende recensies veil.

Naast de hoofdcompetitie vielen andere landgenoten wel in de prijzen: in de Un Certain Regard-sectie kreeg de Belgisch-Roemeense Teodora Ana Mihai de Prijs voor de Durf met haar bikkelharde kidnappingsfilm La civil. De pers bekroonde in diezelfde sectie het pestdrama Un monde met de FIPRESCI-prijs. En met de overwinning van Théo Degens L’Enfant salamandre in de studentenfilmcompetitie Cinéfondation oogt de toekomst van de Belgische film nog een tikkeltje beloftevoller.

‘Titane’ komt op 28 juli uit in de Belgische bioscopen.

Het volledige palmares:

Palme d’Or: Titane (Julia Ducournau)

Grand Prix (ex aequo): A Hero (Asghar Farhadi) & Compartment No. 6 (Juho Kuosmanen)

Juryprijs (ex aequo): Memoria (Apichatpong Weerasethakul) & Ahed’s Knee (Nadav Lapid)

Beste actrice: Renate Reinsve (The Worst Person in the World)

Beste acteur: Caleb Landry Jones (Nitram)

Beste regisseur: Leos Carax (Annette)

Beste scenario: Drive My Car (Ryusuke Hamaguchi)

Palme d’Or beste kortfilm: All the crows in the world (Tang Yi)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234