Woensdag 28/09/2022

RecensieBoeken

‘De kerkgangers’: een nieuwe ‘slow comic’ van de onnavolgbare Ben Gijsemans

null Beeld rv
Beeld rv

In zijn graphic novel De kerkgangers schetst Ben Gijsemans (33) een ­vrolijk coming-of-age­verhaal. ‘Ik heb niet uit wraak in de shampoofles van mijn grootouders gepist. Het was de fles van mijn ouders.’

Geert De Weyer

Ben Gijsemans is een ­buitenbeentje in de stripscene. Hubert, zijn ­debuut uit 2014, over een midvijftiger die hele dagen in het Brusselse Museum voor Schone Kunsten doorbrengt en zich schuilhoudt voor de liefde, raakte ook in het buitenland een gevoelige snaar. “A beautiful moving book”, wist The Guardian. Ook opvolger Aaron (2020), over de strijd die een tiener met zijn pedofiele gevoelens aanging, scheerde hoge toppen. Lezers zagen zich geconfronteerd met minuscule bewegingen en acties, vaak viel er niet één woord.

Slow comic. De term waarmee zijn werk almaar wordt omschreven, verwart Gijsemans. “Ik veronderstel dat het is omdat ik geen plotgedreven verhaal breng? Dat mijn inhoud zit verscholen in kleine dingen die ik slechts langzaam ontvouw?”

Gijsemans studeerde animatie, maar bleef nadien ‘met een ei zitten’. “Ik wilde lange verhalen vertellen en heb een master beeldverhaal gevolgd waarin ik met­een aan een eindwerk kon beginnen: Hubert, wat later onbedoeld mijn debuut werd. Ik schreef aanvankelijk enkel het scenario en tekende drie hoofdstukken. Mijn ei was gelegd. Klaar. Ik had er geen verdere ambitie mee. Tot de jury zich zo enthousiast toonde en me zowat het pistool op het hoofd drukte om het af te werken.”

null Beeld rv
Beeld rv

In De kerkgangers, over de broers Harold en Carl, over die ene zomer van 1994, is amper decor en geen kleur. Wel veel gelijkende hoofdjes zonder lijf. Klassiek? Allerminst. “De inhoud moet de stijl dicteren”, zegt Gijsemans. “Inhoudelijk was dit dus de grafische stijl die het scenario verlangde. Waarom zou je niet van stijl mogen veranderen? Ik durf zelf nog naar extremere stijlen te trekken.”

Carl en Harold zijn dan ook geïnspireerd op Gijsemans’ eigen jeugd. “De relatie tussen hen komt overeen met die met mijn drie broers. Met Wouter, de oudste, had ik een bijzondere band. Ik keek naar hem op zoals Carl naar Harold opkijkt. Mijn broer voelde zich effectief de oudste broer, inclusief de tegenover mij beschermende functie. Misschien maakt die herkenning wel deel uit van de kracht van het boek. Veel details staan er scherp in omdat ik ze zelf ervoer.”

Zoals de scène waarin de broers uit wraak plassen in de shampoofles bij hun grootouders. Gijsemans grijnst: “Ik piste in de shampoofles van mijn ouders. Wel met dat verschil dat de fles leeg was en gebruikt werd als badspeelgoed. Ik moest in bad vaak naar het toilet. Maar omdat ik het warme water niet wou verlaten, piste ik in die fles om ze nadien in het toilet te legen. Eén keer ben ik dat vergeten. Toen ik daar nadien voor onder mijn voeten kreeg, zweeg ik braaf. Ik was het niet.”

Nog een parallel met het verhaal: ook Gijsemans komt uit een zeer gelovig gezin. “Mijn ouders zijn met hun tijd meegegaan. Maar indertijd gingen we elke zondag naar de mis. Als kind drie kwartier stilzitten was allesbehalve plezierig. Mijn onontwikkelde brein bedacht dan dingen om het plezanter te maken, zoals misdienaar worden. Dan mocht je op de gong slaan en aan de andere kant van het altaar zitten. Nadien kreeg ik van de priester snoep. En snoep, dat was toen heilig.”

Ben Gijsemans, De kerkgangers, Oogachtend, 160 p., 29,99 euro.

null Beeld rv
Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234