Zondag 03/07/2022

AchtergrondDe mol

‘De mol’ leidt een tweede leven op internet: ‘Mensen zijn waanzinnig snel in het creëren van memes’

‘De mol’-grapjes op internet: ‘Mensen gaan de memes als een afzonderlijk programma zien, bij wijze van aftershow.’
 Beeld RV
‘De mol’-grapjes op internet: ‘Mensen gaan de memes als een afzonderlijk programma zien, bij wijze van aftershow.’Beeld RV

De mol is niet alleen op tv een hit. Tijdens en na elke aflevering worden social media overspoeld door grappige memes uit het programma. Wie zijn die mememakers? Wat doen ze? En wat drijft hen?

Pieter Dumon

“Mijn laatste vraag aan mijn paar sokken voor ze de wasmachine in gaan”, met daaronder een screenshot van presentator Gilles De Coster die in de ondertitels zegt: “Willen jullie samen blijven?” Of de tweet “elke man wanneer je stuurt dat je gaat douchen”, vergezeld van een foto van kandidaat Toon met in de ondertitels het woord “toon”. Het zijn maar een paar van de memes of online grappen waarmee het internet sinds twee weken op zondagavond wordt overspoeld. De mol blijkt een onuitputtelijke bron van inspiratie. Bovendien worden hun jokes ook steeds vaker opgepikt door meer traditionele media, waardoor ze een alsmaar breder publiek bereiken.

Daar kan Jonathan Loeys (27), een van de actievere makers van De mol-memes, van meespreken. “Ik doe dit al een aantal jaren, maar pas sinds dit seizoen schiet mijn aantal volgers op Twitter plots de hoogte in. Aan het begin van vorig seizoen waren er dat nog 3.000, ondertussen staat de teller op bijna 14.000.” Met dank aan Humo en HLN.be die op zondagavond gretig uit de moppentrommel van Loeys graaien. Ook Lotte De Peuter (21), nog zo’n online grapjas, merkt dat memes rond De mol steeds populairder worden. Haar volgersaantallen blijven voorlopig erg bescheiden, maar ze ziet haar grapjes wel steeds vaker en steeds sneller gedeeld worden. “Het is vreemd om te zien hoeveel reactie daarop komt”, vertelt ze.

Het bijna live becommentariëren van televisieprogramma’s op social media is niet nieuw. Anouk De Ridder, die aan de Universiteit Antwerpen onderzoek doet naar entertainment op tv, geeft wat meer uitleg bij het fenomeen. “Uit onderzoek bij Amerikaanse studenten blijkt dat zij het vooral doen omwille van het sociaal contact. Er wordt dan wel steeds vaker op individuele schermen naar tv gekeken, door daar op social media over te praten krijg je toch het gevoel dat je samen kijkt.” Een verklaring waar Loeys zich wel in herkent. Hij kijkt De mol van onder een dekentje in een sofa waarin meestal enkel zijn lief zit. “Een nogal beperkt publiek om grapjes voor te maken”, vindt hij. “Dus leek het me logisch om mijn commentaren op het internet te gooien.”

Aftershow

Televisiekijken roept ook hevige emoties op, zeker bij een onvoorspelbaar format als De mol. “Die wil je als kijker toch op een of andere manier delen”, legt De Ridder uit. “Wanneer, zoals tijdens de vorige aflevering, een populaire kandidaat als Jens eruit wordt gebonjourd, zie je op social media de reacties pieken.” En uiteraard speelt ook de populariteit van een programma een rol. De Ridder: “Bij De mol bijvoorbeeld merk je dat een deel van het publiek meer wil dan enkel die wekelijkse aflevering. De zender speelt daarop in door na die aflevering een talkshow over het programma te maken. Maar ook de memes op het internet zijn een vorm van extra content.”

“Die memes gaan inderdaad een eigen leven leiden”, pikt Loeys in. “Mensen gaan ze als een afzonderlijk programma zien. Eerst kijken ze De mol op tv en daarna scrollen ze bij wijze van aftershow nog eens door alle grappen die zijn gepost.”

Memes mogen voor de doorsnee De mol-kijker dan al een extra bron van vertier zijn, zijn ze dat ook voor de makers? Gaat hun grapdwang niet ten koste van hun kijkplezier? Met een beetje planning en organisatie blijkt dat wel mee te vallen. “Ik doe het meeste werk tijdens de reclameblokken”, vertelt De Peuter. Terugspoelen op zoek naar dat ene perfecte screenshot is daar niet bij. “Ik gebruik vooral beeldmateriaal dat op dat moment al online circuleert”, zegt ze. “Kwestie van niet te veel tijd te verliezen.”

Ook Loeys houdt niet van terugspoelen. “Ik wil het livegevoel behouden”, vertelt hij. Net daarom heeft hij speciale software op zijn laptop staan. “Wanneer ik een interessant beeld zie passeren kan ik dat met één druk op de knop opslaan. Tijdens de reclameblokken ga ik dan door die opgeslagen bestanden om te zien waar ik de beste grap rond kan verzinnen.” Het maken van memes blijkt ook een race tegen de klok. “Je wil toch de eerste zijn die met een bepaalde mop komt”, zegt Loeys. “Bovendien heb ik al gemerkt dat je het best niet te lang over die dingen nadenkt.” Ook De Peuter hanteert die strategie. “De moppen die het eerst bij je opkomen, zijn meestal ook de beste.”

Ballonnenpak

De makers van De mol zien ondertussen met verbazing hoe hun programma een steeds actiever tweede leven op het internet leidt. “We zien het aantal memes elk jaar stijgen”, vertelt Annick Sterckx, digital manager bij SBS. “En we zijn grote fan. Eigenlijk zijn ze de ideale reclame.” Maar actief ondersteunen van de mememakers, door hun bijvoorbeeld op voorhand al beeldmateriaal aan te leveren doen Sterckx en co niet. “Hoeft ook niet”, klinkt het. “Mensen blijken waanzinnig snel te zijn in het creëren van memes.”

Onrechtstreeks leveren de makers van De mol wel hun bijdrage. “De creativiteit in het programma is het grootste cadeau dat we mememakers kunnen geven”, zegt Sterckx. “De makers sturen kandidaten met een ballonnenpak door een cactussenpark, laten hen ingrediënten uitbeelden of vragen hen om random met een kameel rond te wandelen. Die beelden in combinatie met vaak grappige ondertiteling is de ideale voedingsbodem voor internet-grappen.”

De mol zondagavond op Play4 en alomtegenwoordig op uw favoriete sociale netwerk

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234