Maandag 15/08/2022

vaartkapoen

De VK dreigt te verzuipen

Het podium van de Vaartkapoen in Molenbeek. Beeld Yannick Sas
Het podium van de Vaartkapoen in Molenbeek.Beeld Yannick Sas

Nu ze 260.000 euro aan subsidies dreigt mis te lopen, vreest concertzaal Vaartkapoen voor haar toekomst. Een undergroundicoon met een rijke geschiedenis dreigt zo te verdwijnen. "Je vindt nergens anders zo'n programmatie."

EWOUD CEULEMANS

Ergens in 1993 klonk er een luide 'Fuck you, I won't do what you tell me!' doorheen de Molenbeekse concertzaal de Vaartkapoen, toen Rage Against The Machine met de hit 'Killing in the Name' onze hoofdstad aandeed. Maar 23 jaar later lijkt de concertzaal aan het Brusselse Kanaal te moeten plooien voor een negatief preadvies van de Vlaamse adviescommissie voor Cultuur.

De VK, die in 1989 het licht zag, dreigt een vijfjarige werkingssubsidie van zowat 260.000 euro mis te lopen. Net nu er renovatiewerken op de planning staan: tegen 2019 moet de zaal volledig vernieuwd zijn. Daarvoor kreeg de Vaartkapoen 4,5 miljoen euro van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. "Maar die steun dient niet voor de werking: elke euro wordt verantwoord voor de renovatie", vertelt communicatieverantwoordelijke Katrien Degreef. De VK kijkt aan tegen een tijdelijke verhuis, maar zonder subsidies kan de werking niet blijven doorgaan.

Dat zowel de zakelijke als de artistieke beoordeling negatief was, leidt tot verbazing bij het vijfkoppige team. "We zijn zeer goed bezig, we brengen nog steeds nieuwe, relevante muziek en we zijn een doorgroeipodium, ook voor lokaal talent. Én we spelen een belangrijke rol in de buurtwerking." De concertzaal werkt nauw samen met Gemeenschapscentrum De Vaartkapoen, maar het negatieve advies geldt alleen voor de werking van de muziekclub.

Grimmig

Ook Eric Smout, artistiek leider van het Gentse clubcircuit Democrazy, fronst de wenkbrauwen. "Ik ken de motivatie van de commissie niet, maar mij lijkt het advies toch onterecht. De VK onderscheidt zich nog steeds van andere Brusselse concertzalen, door een eigenzinnige programmatie en aandacht voor genres die elders niet aan bod komen. En ze kunnen heel mooie cijfers voorleggen."

De Brusselse dj Lefto, die vlak bij de zaal opgroeide, sluit zich daarbij aan. "Brussel kan niet zonder de VK. Je vindt nergens een gelijkaardige programmatie: zonder de VK kun je gerust spreken van een tekort aan bepaalde genres."

In de jaren 90 had de VK een dubbele reputatie: topacts, slechte buurt. "Een geweldige concertzaal, met een ietwat 'ambetante' ligging, in een onveilige buurt, waar je ruit werd ingeslagen als je je auto er parkeerde."

Gelijkaardige herinneringen komen ook bij Lefto naar boven - "Het was er grimmig en moeilijk om aan de inkom te geraken" - en aan auteur Marnix Peeters, die in de VK kwam als muziekjournalist voor RifRaf en Humo. "Het gebeurde weleens dat de fotograaf aan het eind van de avond zijn materiaal kwijt was, ja."

Maar die rauwe reputatie maakt de zaal uniek, vindt Lefto. "De VK behoort echt tot de straatcultuur, en alle optredens - of het nu rock, reggae of hiphop is - hebben een hoog punkgehalte. Hier beland je nog in moshpits, en snuif je een rauwe sfeer op die je in geen enkele andere zaal vindt."

Lefto's eerste concert in de VK was er een van de Franse hiphoppers van IAM. Maar in de jaren 90, toen er een heerlijk grijze zone was tussen underground en mainstream, stond de Brusselse tempel vooral voor alternatieve gitaarrock.

Pulp speelde er de hit 'Do You Remember The First Time?', de collega's van Blur stonden er twee jaar eerder, net voor de grote doorbraak van Parklife. De altrockers van Pavement gaven er een naar verluidt legendarisch optreden, en in 1998 speelde een Amerikaanse stonerrockband er zijn eerste Europese concert onder de naam Queens of the Stone Age. Josh Homme en de zijnen kwamen nog twee keer terug, voor ze in de Sportpaleizen en op de Rock Werchters van deze wereld stonden.

De VK was, met andere woorden, een "aangenaam groezelige" concertzaal met een plakkerige vloer, waar je onbekende bands kwam zien om na hun grote doorbraak enkele jaren later herinneringen op te halen, en jezelf op de borst te kloppen voor je neus voor talent. En eigenlijk is het dat nu nog steeds, ook al is de klemtoon een beetje verschoven van alternatieve gitaarmuziek naar reggae, electronica en vooral hiphop.

De voorbije jaren stonden er alternatieve hiphopsnoepjes als MF Doom (met Lefto in het voorprogramma), El-P en GZA (van de legendarische Wu-Tang Clan). "Dat toont dat ze nog steeds jong en eigentijds zijn, en een frisse wind door de programmatie weten te jagen", vindt Smout.

Lefto. Beeld rv
Lefto.Beeld rv

Definitieve beslissing

Met de hashtag #VKForever op Facebook en Twitter wil de Vaartkapoen nu tonen dat de publieke opinie aan haar kant staat. "We willen laten zien dat we nodig zijn, en waarom we nodig zijn", stelt Degreef. Op die manier hoopt het team "met een klein hartje" dat het advies van de Vlaamse adviescommissie voor Cultuur nog ten goede wordt bijgesteld voor de definitieve beslissing in juni. Of om het met de hitgevoelige woorden van Blur te zeggen: There's no other way.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234