Donderdag 21/10/2021

FilmrecensieDune

‘Dune’, een van de films die de cinema in 2021 moet overeind helpen, is een blockbuster zoals je er nog maar zelden ziet ★★★★☆

‘Dune’ met Timothee Chalamet en Rebecca Ferguson. Beeld AP
‘Dune’ met Timothee Chalamet en Rebecca Ferguson.Beeld AP

Met de première van Dune op het filmfestival van Venetië is de big screen experience definitief terug van weggeweest. Deze ruimtemastodont van Denis Villeneuve deed onze pupillen verwijden en onze trommelvliezen wapperen. Al blijven liefhebbers van Villeneuves filosofische kant (voorlopig?) op hun honger zitten.

Is Denis Villeneuve de beste blockbusterregisseur ter wereld? Het antwoord is ja, en het meest recente bewijsstuk heet Dune. Van zodra de eerste majestueuze beelden op het scherm verschenen, voelden we hoe erg we het hadden gemist om nog eens compleet weggeblazen te worden door een reusachtige Hollywoodproductie – niet alleen in coronatijd, maar ook daarvoor. In een filmlandschap dat nu al meer dan een decennium gedomineerd wordt door bandwerk uit de superheldenfabriek – films die niet zozeer slecht gemaakt, als wel onderling inwisselbaar zijn – zie je nog maar zelden blockbusters als Dune, waarin elk shot een ontdekking is.

Niet dat het verhaal echt verrast: Villeneuve baseert zich op de bekende sciencefictionroman van Frank Herbert uit 1965, die al verschillende keren bewerkt werd – zij het nooit met veel succes, vraag maar aan David Lynch – en ook gretig geplunderd werd door de makers van Star Wars en Avatar. De plot van Dune is een soort archetypisch sjabloon geworden, waar Villeneuve weliswaar een unieke totaalbeleving aan ophangt.

Dune neemt ons mee naar het jaar 10191, op de planeet Arrakis: een hellegat waar de dagtemperatuur schommelt rond de 60 graden Celsius, en waar kolossale zandwormen de uitgestrekte woestijn teisteren. Maar Arrakis is de enige planeet in het universum waar de ‘spice’ kan geoogst worden, een kostbare stof die leven geeft en ongelimiteerd ruimtereizen mogelijk maakt.

Hertog Leto Atreides (in Villeneuves versie gespeeld door Oscar Isaac) wordt er door de Keizer naartoe gestuurd om de ontginning te overzien, en de autochtone Fremen in bedwang te houden. Zijn zoon Paul (rol van superster Timothée Chalamet), die ook de bovennatuurlijke krachten van zijn moeder Jessica (Rebecca Ferguson) heeft geërfd, treedt steeds meer op het voorplan, maar worstelt met de enorme verantwoordelijkheid die op zijn schouders terechtkomt.

Andere werelden

Villeneuve nam ruwweg de helft van Herberts boek – de film heet voluit Dune: Part One – en spreidde die uit over een speelduur van meer dan tweeënhalf uur. Dat levert een film op die relatief arm is aan plot, maar wel stinkend rijk aan sfeer, detail en mythologie. Dune transporteert je naar andere werelden, op dezelfde manier als Lord of the Rings dat destijds deed.

Villeneuve voegt daar een zintuiglijke panache aan toe die zo overweldigend is dat je het gevoel krijgt dat je met je neus in de spice bent gevallen. De brutalistische sets, de intergalactisch stijlvolle kostuums, de spectaculaire actiescènes die onnoemelijk groots voelen en toch altijd persoonlijk blijven... Je pupillen verwijden ervan, terwijl de dreunende bassen van componist Hans Zimmer (bekend van de films van die andere gigant Christopher Nolan) je trommelvliezen doen wapperen aan windkracht tien. Deze film raast als een enorme zandworm over je heen.

Nu heeft Denis Villeneuve wel de pech dat hij de lat voor zichzelf torenhoog heeft gelegd met projecten als Arrival en Blade Runner 2049, die naast grootse sciencefictionfilms respectievelijk ook een fabel over leven en dood, en een mijmering over menselijkheid waren. Op dat niveau schiet Dune: Part One enigszins te kort. Villeneuve bouwt vooral heel geduldig een wereld op, waardoor de politieke, ecologische en psychologische dimensies van het verhaal (voorlopig?) op de achtergrond blijven.

Dune is dus niet erg diep of filosofisch. Maar weet u wat de film ook allerminst is? Dom, afstompend of lui. En dat is voor een blockbuster van 160 miljoen helaas erg uitzonderlijk. Dit is immersieve, overrompelende mainstreamcinema van de bovenste plank. Het valt alleen maar te hopen dat Villeneuve ook zijn Part Two mag maken, zodat Dune kan uitgroeien tot de nieuwe Star Wars.

‘Dune’ speelt vanaf 15 september in de Belgische bioscopen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234