Maandag 27/06/2022

TheaterrecensieFlemish Primitives

‘Flemish Primitives’: de Vlaamse mythe van de excellentie mist wat emotie ★★★☆☆

Een scène uit ‘Flemish Primitives’. Beeld Kurt van der Elst
Een scène uit ‘Flemish Primitives’.Beeld Kurt van der Elst

Neoliberalisme en identiteitsdenken vormen een heilloze cocktail, waarin ‘succes’ een kwestie wordt van integratie waarbij de meest ‘perfecte’ Vlaming wint. Flemish Primitives toont dat overtuigend, maar de voorstelling mist emotionele scherpte.

Evelyne Coussens

Dubai is de maakbare stad waar de mens het gemaakt heeft en de woestijn heeft bedwongen. Daar maakte het theatergezelschap Action Zoo Humain in 2019 Flemish Xperience voor de wereldexpo, met de zegen van de Vlaamse regering. Nu vormt Dubai het canvas voor hun opvolger Flemish Primitives, waarin ze het narratief van de Vlaamse excellentie onder de loep nemen. Wat is het geheim van het Vlaamse meesterschap? Welke rol krijgen ‘nieuwe’ Vlamingen? Regisseur Chokri Ben Chikha maakt van deze dubieuze vragen een flitsende talentenjacht.

Zes jonge dansers met migratieroots komen met krachtige, zelfbewuste gestes het draaiend platform op. ‘Nummer 1 tot 6’ strijden om de twijfelachtige eer de ‘beste Vlaming’ te worden, door zich te bewijzen in ‘het Vlaamse pakket’: discipline, superioriteitsgevoel en onzekerheid. De ironie van deze identitaire kenmerken, consequent teruggevoerd tot een roemvol verleden (1302, o ja!), leidt tot tenenkrullende stellingen à la “Migranten zijn onzeker en daardoor performen ze beter.” Presentatie is in handen van Francesca Vanthielen, die de zes autoritair bij de les houdt.

De wedstrijd bestaat vooral uit het plagiëren van ‘onze’ choreografen: De Keersmaeker, Vandekeybus, Platel… Daarmee komt Action Zoo Humain alvast grijnzend tegemoet aan de door cultuurminister Jan Jambon (N-VA) verlangde ‘omgang met repertoire’. Tussendoor proberen de deelnemers in het stereotyperende kader hun subjectiviteit terug te winnen. Zijn Aziaten gedisciplineerd, Joden superieur? Zoals de Joods-Oekraïense ‘4’ uitroept: “Jullie noemen het superioriteit, voor ons is het overleven.”

Het klinkt vreemd, maar wat we missen in Flemish Primitives is voelbaar geweld – het culturele geweld van de Vlaamse assimilatiemachine maar ook van het neoliberalisme, waarin mensen systemisch worden vermalen. Het format van Flemish Primitives is helder, de invulling braaf-esthetisch. De premisse wordt intellectueel uitstekend onderuitgehaald, maar de menselijke consequentie blijft onderbelicht. Flemish Primitives laat ons veel denken, net te weinig voelen.

18 & 19/03 in Theater Antigone, Kortrijk. actionzoohumain.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234