Maandag 26/09/2022

Opera

'La Vestale': een aanfluiting van de gruwelen in de 21ste eeuw

Beeld uit de trailer van 'La Vestale'. Beeld De Munt
Beeld uit de trailer van 'La Vestale'.Beeld De Munt

De Munt probeert met 'La Vestale' een Napoleontische opera tot leven te wekken en beleeft daarbij een Waterloo.

Stephan Moens

'La Vestale' van Gaspare Spontini, geschreven voor de Parijse opera onder Napoleon, was een immens succes in de negentiende eeuw. Waarschijnlijk hield het publiek van de 'grootse eenvoud' van het stuk. Het verhaal is rechttoe-rechtaan: een jonge Vestaalse maagd (een soort non uit het Romeinse rijk) houdt van een jonge oorlogsheld. Dat mag niet vanwege haar religieuze gelofte en dus wordt ze ter dood veroordeeld. Maar een goddelijk ingrijpen (ex machina) redt haar en ze trouwt met haar geliefde.

Het geheel wordt opgesmukt met vele koortaferelen van boze priesters en kwelende maagden en gedompeld in mooie, schijnbaar eenvoudige maar - op enkele tragische momenten na - steriele muziek. Daarenboven werkt het happy end niet alleen dramatisch maar ook muzikaal op de lachspieren.

Fetisjopera's

Toch was 'La Vestale' een van de fetisjopera's van Maria Callas, die blijkbaar een eigenaardige voorkeur had voor zulke gedwongen maagden met een gloeiende seksuele energie (Norma, in de gelijknamige opera van Bellini, was er een andere). Zij zorgde in de twintigste eeuw voor een kortstondige heropleving van het stuk maar na haar waagde bijna niemand er zich nog aan. Misschien was het schrik voor het grote voorbeeld, misschien was het gewoon terecht.

De Munt heeft een opvoering die tevoren in het Théâtre des Champs-Élysées in Parijs te zien was, getransponeerd naar het Koninklijk Circus in Brussel. Het was de eerste operaregie van de Franse theaterregisseur Éric Lacascade, die sommigen zich zullen herinneren van een 'Platonov' in de Cour d'honneur in Avignon. Hij staat bekend als een regisseur van beweging en gebaren in de ruimte. Dat valt hier vaak tegen.

Lacascade structureert de ruimte van het Circus geometrisch met banken, tafels en andere zetstukken (er is nauwelijks een decor) maar ook met individuen en groepen. Dat lukt soms - met name op intieme, tragische momenten - maar is meer dan eens even steriel als de muziek, bijvoorbeeld als het koor in cirkeltjes draait of een moderne parodie van het negentiende-eeuwse massatoneel uitprobeert.

Niet van deze tijd

Ook het orkest heeft overigens een negentiende-eeuwse opstelling ingenomen, in een halve cirkel met het gezicht naar het toneel, terwijl het op de rug van dirigent Alessandro De Marchi kijkt. Misschien geen gimmick maar het akoestische effect is wel eigenaardig. Het biedt wel het voordeel dat de dirigent in direct contact is met de zangers. Die zijn uitstekend, waarbij de mannen meer vocale bravoure uitstralen en Alexandra Deshorties, die het vrouwelijke hoofdpersonage Julia gestalte geeft, meer inzet op demi-teintes en een psychologisch doorwrochte interpretatie.

Het meest problematisch blijft echter het stuk. Zelfs als men aanneemt dat het voor zijn tijd progressief en liberaal was (wat moet blijken uit twee citaten: "Heb je genoeg aan een wet om de natuur te onderdrukken?" en "Het heil van een staat hangt niet af van een misdaad"), dan nog zijn de uitvoerige schildering van een onderdrukkende religieuze institutie die meer op een nonnenklooster lijkt dan op de seksslavernij onder Boko Haram en de naïeve verlossingsideologie van het happy end niet meer van deze tijd. Of juister: ze zijn een aanfluiting van de gruwelen van de 21ste eeuw.

Nog opvoeringen in het Koninklijk Circus tot 25 oktober. Een trailer kan u hier bekijken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234