Dinsdag 26/10/2021

FilmrecensieDear Comrades

Langzaam afbrokkelende zekerheden in de USSR: ‘Dear Comrades!’ ★★★★☆

Op 2 juni 1962 was er in Novotsjerkassk een betoging, die bloedig werd onderdrukt en toen in de doofpot werd gestopt.  Beeld rv
Op 2 juni 1962 was er in Novotsjerkassk een betoging, die bloedig werd onderdrukt en toen in de doofpot werd gestopt.Beeld rv

Aan het oppervlak een historisch drama over één bepaalde gebeurtenis, presenteert Dear Comrades! onder die eerste laag een verhaal over een universele angst: het verlies van een kind.

Bijna zestig jaar na de feiten is het nog altijd niet glashelder wat er zich op 2 juni 1962 afgespeeld heeft in Novotsjerkassk, een stad in zuidwesten van Rusland (en toen dus de USSR). Eén dag eerder was er een staking uitgebroken in een fabriek voor spoorwegmaterieel, geïnstigeerd door de licht ontvlambare cocktail van dalende lonen, stijgende prijzen en voedselschaarste. Op de fatale tweede juni marcheerde een groep naar het gemeentehuis waar schermutselingen ontstonden, er geschoten werd en er slachtoffers vielen. Schattingen variëren van enkele tientallen tot meer dan honderd doden. De stad werd potdicht afgegrendeld en de hele affaire werd meteen in de doofpot gestopt. Iedereen die iets van de opstand wist moest een document ondertekenen dat er niet over gecommuniceerd mocht worden, op straffe van vervolging.

In Dear Comrades! bekijkt regisseur Andrej Kontsjalovski dit drama door de ogen van (de fictieve) Ljoedmila Sjomina, een lid van het stadscomité met heimwee naar de tijd toen de gezagvolle Stalin over de USSR heerste. Dear Comrades!, gefilmd in zwart-wit en met een ouderwetse doch door de regisseur verstandig ingevulde beeldverhouding, begint als een klinische afrekening met het ijskoude Sovjetregime, waarbij Kontsjalovski met grimmig genoegen scherpstelt op huiveringwekkende details. Als blijkt dat het bloed niet van het asfalt geschraapt kan worden, is er slechts één mogelijke oplossing: een nieuwe asfaltlaag. Binnen het uur zijn arbeiders aan de slag.

'Dear Comrades!'
Joelia Vysotskaja als Ljoedmila Sjomina. Beeld rv
'Dear Comrades!'Joelia Vysotskaja als Ljoedmila Sjomina.Beeld rv

Wanneer duidelijk wordt dat Sjomina’s dochter Svetka, aan de slag in de fabriek en zonder een gram heimwee naar Stalin, die noodlottige tweede juni ’s avonds niet thuiskomt, ontpopt Dear Comrades! zich van historische pseudoreconstructie als een volbloed melodrama over een vrouw die geen steen onaangeroerd zal laten voor ze haar dochter teruggevonden heeft. Dood of levend. Onderwijl ziet ze de zekerheden waarop haar leven gestoeld zijn langzaam afbrokkelen.

Dé troef van de film is Joelia Vysotskaja, die briljant Sjomina’s transformatie van zelfgenoegzaamheid naar wanhoop in een genuanceerde lichaamstaal vat.

Dear Comrades! speelt vanaf 22 september in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234