Maandag 08/08/2022

InterviewLenny Van Wesemael en Alice Reijs

‘‘Leef’ maken was rock-’n-roll, maar laat het niet de norm worden’

Lenny Van Wesemael en Alice Reijs. Beeld Bob Van Mol
Lenny Van Wesemael en Alice Reijs.Beeld Bob Van Mol

Coronaproof en in recordtempo blikten Lenny Van Wesemael en Alice Reijs de mini-fictiereeks Leef in. De eerste stond achter de camera, de tweede ervoor. Een gesprek over werken in covidtijd. ‘Over de timing maakte ik me veel meer zorgen dan over de regels.’

Pieter Dumon

Echt goed kenden ze elkaar eigenlijk niet. Natuurlijk waren ze elkaar al eens tegen het lijf gelopen, zo gigantisch groot is het acteurswereldje in Vlaanderen niet. Maar vrienden? Nee, dat waren ze niet. Toen ze voor Leef met elkaar in zee gingen, veranderde dat in recordtempo. Reijs omschrijft Van Wesemael tegenwoordig als “een fijn wijf”. En een steengoede regisseuse bovendien, voegt ze eraan toe. Van Wesemael kan op haar beurt niet wachten om nog eens met Reijs op de set te staan.

Maar eerst is er dus Leef, een van de vier coronareeksen die de VRT vorige zomer bestelde. Kwestie van de audiovisuele sector in leven en de zendschema’s gevuld te houden.

Leef vertelt het verhaal van Anja, een schoonheidsspecialiste die droomt van een eigen salon maar in afwachting haar boterham verdient bij een begrafenisondernemer die in het verleden is blijven steken. Over haar dromen en frustraties babbelt ze met de schielijk overleden klanten, die zich als verbazend goede gesprekspartners ontpoppen.

Het project kwam in de handen van Lenny Van Wesemael terecht, die naam maakte met de langspeelfilm Café Derby en haar werk voor de VIER-reeks #hetisingewikkeld. In de zoektocht naar acteurs en actrices die met enige overtuiging een levend lijk kunnen vertolken, belandde zij op haar beurt bij Alice Reijs.

Van Wesemael: “Ik had de voorstelling Genoeg gezien. Daarin stond Alice samen met Michael Pas op de planken, die in Leef een hoofdrol speelt. Ik merkte dat er een soort chemie tussen hen hing.”

Reijs: “Dat is ook zo. Michael en ik kennen elkaar al heel lang en heel goed. We kunnen echt fijn spelen met elkaar.”

De reeks werd in volle coronacrisis opgenomen. Gaat dat niet ten koste van dat spelplezier?

Reijs: “Ik vond het goed te doen. Mits je niet te streng bent. Je kunt volgens mij nooit helemaal coronaproof draaien. Je zit tijdens bepaalde scènes al eens aan elkaar, of je komt net iets te dichtbij. In de hitte van het spel vergeet je soms de regels.”

Van Wesemael: “Het verschilt ook van persoon tot persoon. Michael bijvoorbeeld was daar heel strikt in. Telkens ik iets dichter bij hem kwam, zette hij een paar stappen naar achteren. (lacht) Al bij al vond ik het niet zo’n gigantisch probleem. Ik maakte me veel meer zorgen over de timing.”

Die was heel krap. De reeks werd besteld in juni, in september stonden jullie op de set en nu al komt Leef op het scherm.

Van Wesemael: “Op zich is iets op zo’n korte termijn maken wel leuk. Het voelt een beetje rock-’n-roll. Maar laten we daar vooral duidelijk over zijn, het is niet ideaal om om zo snel scenario’s te ontwikkelen en een productie op poten te zetten.”

Reijs: “Je kunt zo’n project enkel tot een goed einde brengen als je een groep enthousiaste mensen bij elkaar krijgt die er vanwege de uitzonderlijke omstandigheden helemaal voor gaan. Maar een heel jaar lang aan die snelheid werken hou je gewoon niet vol. Het zou heel jammer zijn mochten geldschieters nu plots zeggen: ‘Zie je wel dat je ook met minder tijd en geld goede fictie kunt draaien?’”

Van Wesemael: “Bekijk het liever van de andere kant. Als we dit al kunnen met beperkte middelen, beeld je dan eens in welke fantastische reeksen het zou opleveren als er wel tijd en geld genoeg was.”

null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

Alsof corona en de immense tijdsdruk het productieproces van Leef niet intens genoeg maakten, volgde halfweg de draaiperiode nog een opdoffer. De mama van Van Wesemael kreeg een hersenbloeding en overleed. “Een wel heel wrede speling van het lot”, noemt ze het zelf. “Net daarvoor hadden we een studieronde bij een aantal begrafenisondernemers gedaan, om te zien hoe het er daar aan toe gaat. Plots moest ik daar, in heel andere omstandigheden, opnieuw naartoe.”

Kun je op zo’n moment nog op de set gaan staan?

Van Wesemael: “Nee, ik voelde de grond echt onder mijn voeten verdwijnen. Op zo’n set voel je constant de druk. Je moet presteren. Ik heb Anthony Schatteman, iemand die ik volledig vertrouw, gevraagd om over te nemen voor aflevering drie en vier. De montage van de afleveringen die ik zelf draaide, heb ik achteraf wel weer in handen genomen. Ik voelde dat het moeilijk was om dat los te laten. Ik wil dat de dingen er precies uitzien zoals ik ze in mijn hoofd heb. Monteren vraagt ook een andere intensiteit dan regisseren. Als het even niet meer gaat, kun je er een uurtje mee stoppen. Op een set heb je die luxe niet. Dat monteren gaf me op een bepaalde manier ook troost. Ik weet dat mijn mama niet had gewild dat ik een project als dit zomaar zou laten schieten.”

In de reeks droomt het hoofdpersonage van een carrièreswitch. In de cultuursector is het al maanden windstil. Is dat idee ook al in jullie hoofden gaan spoken?

Reijs: “Zo’n switch zit er nog niet meteen aan te komen maar ik moet mezelf af en toe wel bij elkaar rapen. Het is allemaal heel erg ingewikkeld en complex geworden. Wij zijn nu volop bezig aan Ex, een stuk waarin ik samen met mijn man Tom (Van Dyck, PD), Lucas Van den Eynde en Ariane van Vliet speel. Maar dat is investeren zonder te weten of en wanneer we ooit in première gaan. Dat is best zwaar. Ik probeer positief te blijven, me flexibel op te stellen en vooral niet te veel te verwachten. Maar ik maak me geen illusies, dit gaan we nog een hele tijd voelen.”

Van Wesemael: “Ik maak me vooral zorgen over film. Televisiereeksen zullen altijd gemaakt worden, zeker nu mensen meer tv kijken dan ooit. Maar wanneer zullen de cinema’s weer opengaan? En zal het grote publiek zo’n zaal nog wel durven binnen te stappen? Dat doet je wel nadenken over de toekomst. Misschien is het verstandiger een tv-reeks te maken in plaats van een tweede langspeelfilm.”

Reijs: “Ik mis vooral perspectief. Er wordt al maanden niks meer over de cultuursector gezegd. Zeg dan ten minste: ‘Voor die datum gaan de theaters niet meer open.’ Dan weten we dat al. Niet dat ik mijn dagen niet kan vullen, ik heb altijd wel meerdere projecten lopen. Ik ben een nieuw theaterstuk aan het schrijven, ik heb op mijn bureau een kinderboek liggen dat af moet en ik ben aan het studeren. Ik heb me ingeschreven in de richting orthopedagogiek aan de Hogeschool Gent.”

Dus toch een carrièreswitch?

Reijs: “Nee, het is niet de bedoeling als opvoeder of zo aan de slag te gaan. Ik vind het gewoon heel boeiende materie. Ook al doe ik er niks mee, ik heb er sowieso altijd wat aan. Ik wil mezelf blijven ontwikkelen, een zo breed mogelijke blik op het leven behouden. De psychologie die ik nu studeer, kan ik later gebruiken wanneer ik ga schrijven of spelen.”

Maakt het feit dat ook jullie partners hun boterham in de cultuursector verdienen de coronacrisis extra zwaar?

Reijs: “We hebben het geluk dat Tom en Ben (Segers, de man van Van Wesemael, PD) al flink aan de weg hebben getimmerd. Er is een buffer. Maar als je pas komt kijken of je hebt een carrière die niet zo goed loopt, dan is het een ander verhaal. Wij behoren tot de happy few, daar ben ik heel dankbaar voor.”

Alice Reijs en Lenny Van Wesemael. Beeld Bob Van Mol
Alice Reijs en Lenny Van Wesemael.Beeld Bob Van Mol

Lenny, u was een van de ondertekenaars van een open brief waarin aan de bestuurders van het Vlaams Audiovisueel Fonds werd gevraagd meer rekening te houden met diversiteit en gelijke kansen. Is er in jullie sector dan nog zoveel werk aan de winkel?

Van Wesemael: “Er is zeker nog werk. Er zijn bijvoorbeeld nog steeds veel minder vrouwelijke dan mannelijke filmmakers. Ik vind het goed dat daar aandacht voor is. Al mag de slinger ook niet doorslaan. Toen de VRT het idee voor de coronareeksen lanceerde, heb ik vier verschillende productiehuizen aan de lijn gehad. Natuurlijk hoop ik dat ik die plotse populariteit aan mijn talent te danken heb. (lacht) Maar ergens weet ik ook wel dat het feit dat ik een vrouw ben een rol speelt.”

Reijs: “Het mag niet zo worden dat een project bevoordeeld wordt omdat de producent en de regisseur vrouwen zijn en er toevallig ook nog een vrouw achter de camera staat. Dat is bullshit. Wat niet betekent dat er geen aandacht voor moet zijn.”

Moeten vrouwen zich nog steeds harder bewijzen dan mannen?

Reijs: “Op de set van Den elfde van den elfde (reeks die Reijs samen met Van Dyck schreef en regisseerde, PD) heb ik dat toch gevoeld. Ik moest echt vechten voor mijn plaatsje. Dat heeft zeker ook te maken met het feit dat ik de vrouw ben van. Dan hebben mensen al snel het gevoel: ‘Ze mag ook eens meedoen’. Maar achteraf ben ik gaan beseffen dat het meer was dan dat. Op die set waren de hoofdverantwoordelijken van licht, geluid en beeld allemaal mannen.

“Gelukkig is dat aan het veranderen. Je vindt steeds meer vrouwen in leidinggevende functies. Het zijn niet enkel meer stylistes, make-updames en productieassistenten. Ik vind dat fijn. Ik voel me meer thuis op een set als ook vrouwen mee bepalen wat er gebeurt. Er is dan meer evenwicht en er wordt beter naar elkaar geluisterd.

“Je merkt ook dat scenario’s steeds vaker door vrouwen worden geschreven. Zoals bij Leef bijvoorbeeld. Dat is absoluut een aanwinst. Vroeger vond ik vrouwenrollen vaak niet genoeg uitgediept, net omdat ze te veel vertrokken vanuit een mannelijk perspectief.”

Kunnen jullie zien of een televisiereeks of een film door een man of een vrouw is gemaakt?

Van Wesemael: “Eigenlijk niet. Neem nu een serie als Big Little Lies, een reeks boordevol fantastische vrouwenrollen. Maar het eerste seizoen is wel door een man geregisseerd. Onlangs nog kreeg ik een complimentje voor Leef. Omdat een bepaalde scène zo gevoelig was geregisseerd. Bleek net dat een fragment te zijn waarbij Anthony achter de camera stond.”

Reijs: “Het is wat mannen en vrouwen betreft niet of-of maar en-en. We moeten elkaar aanvullen, dat maakt de dingen alleen maar beter.”

Leef, van maandag tot en met donderdag op Eén.

null Beeld © VRT
Beeld © VRT
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234