Donderdag 21/10/2021

PortretLil Nas X

Lil Nas X, de kwelgeest van puriteinse Amerikanen

Lil Nas X. Beeld Charlotte Rutherford
Lil Nas X.Beeld Charlotte Rutherford

Elton John noemt hem ‘mijn held’, Billie Eilish en Ariana Grande zijn stapelgek op hem en hippe HBO-series zoals Euphoria hengelen naar een samenwerking. Lil Nas X kiest evenwel zijn eigen pad en deinst daarbij niet terug voor een provocatie meer of minder.

Lil Nas X is zwanger! Vorige week postte de wereldberoemde Amerikaanse rapper een Instagram-foto waarop hij zit neergeknield aan een plantenperkje, met een trouwcape om de schouders, een rozenkrans op het hoofd, zijn linkerhand onder een uitpuilende buik. “Verrassing!” luidt het bijschrift. “Ik kan niet geloven dat ik dit eindelijk kan aankondigen. Mijn kleine hoopje geluk Montero verschijnt op 17 september.”

Op een andere foto uit dezelfde reeks ligt Nas comfortabel in een sofa, een bontmantel onder zijn baby bump gedrapeerd. Zelfs liefhebbers van de meest realistisch ogende deepfakes moeten er toch eens bij hebben gefronst. “Ik ga ervan uit dat ik zowel de vader als de moeder ben”, aldus Lil Nas X in People Magazine. Wie bij deze schuimbekkend in de gordijnen hangt: Montero is de titel van Nas’ debuutplaat én ook zijn eigen voornaam: Montero Lamar Hill.

'Montero' van Lil Nas X. Beeld RV
'Montero' van Lil Nas X.Beeld RV

De zwangerschapsstunt is de zoveelste in het rijtje voor de rapper uit Atlanta. Een aantal maanden geleden bezorgde hij conservatief Amerika nog een beroerte door in de videoclip van zijn single ‘Montero (Call Me By Your Name)’ Satan op een lapdance te trakteren en ten slotte zelf in de huid van de gehoornde te kruipen. Als klap op de vuurpijl bracht de rapper een paar duivelssneakers uit in een gelimiteerde oplage, met een druppel mensenbloed in de zolen. Meer heeft een land vol godsdienstwaanzinnigen niet nodig om te daveren op zijn grondvesten.

Vooral Nas’ gekoketteer met zijn seksuele geaardheid wekte de voorbije maanden op de sociale media een storm aan homofobie op. De man die in 2019 dankzij TikTok doorbrak met de countryhiphop van ‘Old Town Road’ laat er sinds zijn outing immers geen gras over groeien. Zo kuste hij in juni van dit jaar een van zijn dansers pal op de mond tijdens de BET-Awards, een veelbekeken prijzenuitreiking.

In de clip van zijn meest recente single ‘Industry Baby’ danst hij in adamskostuum met een schare eveneens poedelnaakte mannen door de douche van een gevangenis. In interviews beleeft hij een sardonisch genoegen aan het kwellen van zijn puriteinse critici. “Ik wist dat er grapjes gingen komen over die douchescene”, zei hij in Variety. “Zo van: wanneer laat hij nu de zeep vallen? Dus dat geintje maakte ik zelf snel om de critici de mond te snoeren.”

Opgestoken vuist

In tijden van extreme polarisatie doen Nas’ uitlatingen en acties aan als een opgestoken vuist. Hij mag dan schijnbaar ongemoeid de mainstream doorfladderen, aan de andere kant van het spectrum huizen onderontwikkelde oproerkraaiers zoals rapper DaBaby die vorige maand in de spotlights kwam met gortige homofobe praat. “Als je niet naar mijn show kwam met hiv, aids…waardoor je na twee of drie weken sterft…steek dan je gsm in de lucht!”, zo brulde die laatste naar zijn publiek tijdens een concert. “Fellas, if you ain’t sucking dick in the parking lot, put your cellphone lighter up.”

Voor Lil Nas X moet DaBaby’s ongeïnformeerde gekakel een bittere pil zijn geweest. Ook hij was ooit een jonge queer hiphopfan die uit onzekerheid een dubbelleven leidde. Hij groeide op in Lithia Springs, Atlanta, als kind van gescheiden ouders maar hij verbleef vooral bij zijn vader, een gospelzanger. Naar eigen zeggen besefte Nas al op zijn vijfde dat hij homo was, toen hij verliefd werd op het neefje van zijn halfzus.

Als tiener profileerde hij zich op de sociale media als een flamboyante rapaficionado met een radde tong maar op school vond hij bij geen enkele kliek aansluiting en stond hij bekend als een in zichzelf gekeerde outsider. “In die dagen wekte homofobie heel wat zelfhaat bij me op”, zo bekende hij. “These gay thoughts would always haunt me”, zingt hij in ‘Sun Goes Down’, “I prayed God would take it from me.”

Nas’ gekoketteer met zijn seksuele geaardheid wekte de voorbije maanden op de sociale media een storm aan homofobie op. Beeld Charlotte Rutherford
Nas’ gekoketteer met zijn seksuele geaardheid wekte de voorbije maanden op de sociale media een storm aan homofobie op.Beeld Charlotte Rutherford

De afkeer voor alles wat naar lgbtq+ ruikt, is een oud zeer in de hiphop. De wortels ervan gaan terug tot de Jamaicaanse reggaecultuur, waarvan Amerikaanse dj’s, rappers en clubpromotoren in de jaren zeventig niet alleen de soundsystems en de ‘toostende’ masters of ceremony adopteerden, maar ook het extreme machismo en een haast religieuze haat tegenover homoseksualiteit.

Nochtans profileerden de allervroegste grondleggers van het genre zich als zeer open-minded. In de seventies was New York – de bakermat van de hiphop maar ook van de disco – nu eenmaal een smeltkroes van rassen en waren mensen met eender welke seksuele oriëntatie welkom in een partyscene die de hoogste toppen scheerde dankzij de homogemeenschap.

Die tolerantie smolt als sneeuw voor de zon toen gangstarappers in de loop van de jaren tachtig met geweldverheerlijking, bendevorming en seksisme het optimistische partysfeertje van de begindagen verziekten. “Plots draaide hiphop om criminaliteit, vuurwapens en drugs”, aldus Terrance Dean, een voormalige MTV-chef die met Hiding In Hip-Hop een boek schreef over homofobie onder rappers en over de vrees van hiphopartiesten om zich te outen. “Die rappers noemden ons plots ‘faggots’. Eigenlijk zouden we het genre terug naar zijn partyroots moeten brengen, weg van de gangstercultuur.”

Thug life

Gangstarap zette het black manhood-stereotype vaak in de verf: zwarte mannen moesten een thug life leiden en rijk worden met illegale zaakjes. Jonge Afro-Amerikanen moeten elkaar domineren, desnoods met geweld, zo legde de doctrine hen op. Vrouwen werden geobjectiveerd. Homoseksualiteit werd beschouwd als de ultieme aanslag op je mannelijkheid.

“Put the gat to his legs, all the way up his skirt / because this is one faggot that I had to hurt”, rapte Eazy-E van de rapgroep N.W.A., revolver in de aanslag. “Man to man? I don’t know if they can”, zo stelde Chuck D. van Public Enemy het in ‘Meet The G That Killed Me’, in 1990, “From what I know, the parts don’t fit”. Zelfs Will Smith, de ideale schoonzoon van de rap, leed in ’88 aan zinsverbijstering toen hij in ‘He’s The Dj, I’m The Rapper’ doodleuk “All the homeboys that got AIDS be quiet!” riep.

Een treffend voorbeeld van hoe de übermannelijke gangstercultuur jonge Afro-Amerikanen in een keurslijf dwong, zien we bij Chiron, het hoofdpersonage uit Barry Jenkins Oscarwinnende film Moonlight. De timide jongen groeit er op zonder vader en met een manipulatieve, aan crack verslaafde moeder. Op school wordt hij vernederd en gepest, volgens zijn moeder “omdat hij op een bepaalde manier loopt”.

Chiron worstelt met zijn seksualiteit terwijl hij haast wordt versmacht onder het machismo dat zijn buurt met ijzeren hand regeert. Wanneer hij als volwassene zijn jeugdliefde Kevin opnieuw ontmoet, oogt Chiron met zijn gespierde lichaam vol bling en met zijn onderkoelde attitude als de bully die hij zelf op school vreesde. “I built myself hard”, fluistert hij hartverscheurend. Het is een schrijnend stereotype dat tot vandaag stand houdt in de hiphop.

Seks is de grens

Geen wonder dat een regiment hiphopartiesten zich al schuldig maakte aan homofobie, van de jonge Beastie Boys over Snoop Dogg tot Eminem die het wel erg ver dreef in zijn song ‘Criminal’ met “Pants or dress, hate fags? The answer’s yes / Homophobic? Nah, you’re just heterophobic”. De immer attente 50 Cent hield het in een interview met Playboy dan weer op “Ik hou niet van homo’s omdat ik me niet op mijn gemak voel bij wat ze denken. Dat is geen vooroordeel. Ik trek simpelweg niet met hen op omdat we niets gemeen hebben.” Toffe peer.

Met de intrede van het nieuwe millennium en een muziekindustrie die zich mondjesmaat aanpaste aan een groeiend bewustzijn aangaande seksuele identiteit en gender issues, bleek er langzaamaan ruimte voor genderdiversiteit in hiphop. Zowel Kanye West als Jay Z steunden openlijk de lgbtq+-gemeenschap. Rappers en r&b-zangers zoals Frank Ocean, Tyler The Creator, Lizzo, Janelle Monáe en Kevin Abstract van Brockhampton kwamen uit de kast in de media én vonden een breed publiek. In New York stak een heuse queerhiphopscene de kop op met de extraverte Mykki Blanco voorop, een transgender rapper die door de alternatieve muziekpers wordt bewierookt.

Lil Nas X wil vanaf nu enkel nog gericht provoceren - met humor en flair, als het even kan. Beeld Charlotte Rutherford
Lil Nas X wil vanaf nu enkel nog gericht provoceren - met humor en flair, als het even kan.Beeld Charlotte Rutherford

Het addertje onder het gras? In de hiphopwereld blijft de tolerantie voor wat niet in het heteronormatieve vakje past oppervlakkig. Er blijkt een grens te zitten aan hoe het mainstreampubliek een zwarte queer man wil zien en die grens ligt schijnbaar bij seks.

“In hiphop is de beeldvorming van zwarte mannen nog steeds erg verbonden met zijn seksuele appetijt, met het aantal vrouwen dat hij in bed krijgt, met viriliteit tout court”, aldus de Afro-Amerikaanse rapper Roy Kinsey in de LA Times. “Rap onderschrijft dat imago. Als een queer man moet ik mij voortdurend afvragen of mensen mijn plaat nog wel zouden kopen als ze wisten hoe ik seks heb.”

Bij Lil Nas X klonk iets gelijkaardigs na de homofobe kritieken op zijn ‘Industry Baby’-video: “Jullie zwijgen als vermoord wanneer rappers hun hele muziekcatalogus volstouwen met teksten over vrouwen in bed krijgen”, twitterde hij nijdig, “maar als ik ook maar iets vaag seksueels doe, noemen jullie mij onverantwoord? Y’all hate gay people and don’t hide it.”

De coronapandemie en haar lockdowns hebben de rapper niet minder militant gemaakt, zij het dat hij vanaf nu enkel nog gericht wil provoceren. Met de nodige humor en flair, als het even kan. “Ik ben het beu om iedereen te plezieren”, zo klonk het laatst in Variety. “Ik wil niet langer de coole, aanvaardbare homo zijn. Ik ben op elk vlak zelfzekerder geworden: in mijn muziek, mentaal en seksueel. Ik ben geen people pleaser meer, want dat type mens zal nooit uitgroeien tot Een Legende.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234