Donderdag 21/10/2021

AchtergrondFilmfestival van Cannes

Meer vrouwen dan mannen én een zwarte juryvoorzitter: Cannes schrijft geschiedenis

Regisseur Spike Lee, de eerste zwarte voorzitter van een Cannes-jury ooit, naast Melanie Laurent, een van de overwegend vrouwelijke juryleden.  Beeld AFP
Regisseur Spike Lee, de eerste zwarte voorzitter van een Cannes-jury ooit, naast Melanie Laurent, een van de overwegend vrouwelijke juryleden.Beeld AFP

Op het filmfestival van Cannes begon de negenkoppige jury dinsdagavond aan haar plicht. Voor het eerst in de geschiedenis was die jury overwegend vrouwelijk, en heeft ze met regisseur Spike Lee een zwarte voorzitter.

Het waren 9 geëmotioneerde juryleden die de internationale pers toespraken, vlak voordat het festival van Cannes zou worden afgetrapt met Leos Carax’ uitzinnige musical Annette. “Ik ben al bijna twee jaar niet meer in de cinema geweest”, zei actrice Maggie Gyllenhaal beduusd. Het is voor haar en haar collega’s zichtbaar wennen aan de terugkeer naar het oude, drukbevolkte normaal. “Een mirakel”, noemt Parasite-acteur Song Kang-ho deze festivaleditie. Atlantique-regisseur Mati Diop heeft het dan weer over “het begin van een nieuw tijdperk”.

Dan blijft voorzitter Spike Lee er koeler onder. Lichtjes ineengedoken aan de lange jurytafel maakt hij zich nog kleiner dan hij eigenlijk is. Hij wil de aandacht niet te veel naar zich toe trekken, want “we zijn allemaal gelijk in deze jury”, benadrukt hij. De regisseur uit Brooklyn heeft een lange geschiedenis met het festival. Die begon in 1986 met zijn debuutfilm She’s Gotta Have It, en piekte in 2018 toen BlacKkKlansman de Grote Prijs van de Jury won. In 2020 vroeg de festivaldirectie Lee om juryvoorzitter te worden. De pandemie zorgde voor een dik jaar uitstel, maar nu is het eindelijk zover.

Mijlpaal

Een hele eer voor Lee, en een heuse mijlpaal in de geschiedenis van het festival: het is de eerste keer in 74 jaar dat de jury in Cannes een zwarte voorzitter heeft. Op zijn eerste persconferentie in die hoedanigheid verwijst Lee naar Do the Right Thing, zijn echte doorbraakfilm die in 1989 meedong naar de Gouden Palm. “Na de première in Cannes waren de meeste Amerikaanse journalisten niet blij met de film. Ze schreven dat hij rassenrellen zou ontketenen.” Do the Right Thing was een furieuze aanklacht tegen racisme en politiegeweld, die vandaag nog steeds relevant blijft. “Ik schreef die film in 1988”, zegt Lee laconiek. “Maar als ik brother Eric Garner en king George Floyd vandaag vermoord en gelyncht zie worden, denk ik terug aan Radio Raheem (het personage dat in ‘Do The Right Thing’ door een politieagent gedood wordt, LT). Je zou hopen dat zwarte mensen meer dan 30 jaar na de release van die film niet meer als dieren zouden worden opgejaagd... Maar ja. Ook daarom ben ik blij dat ik hier ben.”

Ook historisch is dat de jury voor het eerst uit meer vrouwen (5) dan mannen (4) bestaat. Erg belangrijk, vindt de Oostenrijkse regisseuse Jessica Hausner (Little Joe): “Het toont volgens mij aan dat onze maatschappij stilaan klaar is voor verandering. Die had er al veel eerder moeten komen, maar sommige dingen hebben nu eenmaal veel tijd nodig. In de jaren 50was er in Wenen voor het eerst een vrouwelijke buschauffeur. Sommige passagiers stapten meteen weer af toen ze zagen dat er een vrouw achter het stuur zat, omdat ze bang waren dat de chauffeur niet kon rijden. Dat is intussen 70 jaar geleden, en we hebben sindsdien veel vooruitgang geboekt. Maar de angst van de passagiers in die bus is nog niet volledig uit onze hoofden verdwenen.”

Gangsters

Aan maatschappelijke onderwerpen geen gebrek op deze persconferentie, en wanneer een Georgische journaliste met tranen in de ogen aandacht vraagt voor recent anti-lgbtq+-geweld in Georgië, wordt de toon helemaal politiek. “De wereld wordt beheerst door gangsters”, zegt Spike Lee. “Agent Orange (zijn koosnaampje voor Donald Trump, LT), die kerel in Brazilië, Poetin... Dat is de wereld waarin we leven, en daar moeten we ons tegen verzetten.”

Zal zijn politieke engagement volgende week doorschemeren in het palmares? Mati Diop belooft alleszins dat de jury ook de puur cinematografische kwaliteiten van de competitiefilms niet uit het oog zal verliezen: “We moeten aandachtig zijn voor de politieke kant van de films, maar cinema mag ook niet gegijzeld worden door sociale thema’s. Het belangrijkste in film is niet wat we vertellen, maar hoe we het vertellen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234