Dinsdag 30/11/2021

AchtergrondSeksueel misbruik

Na decennia van verdenkingen staat R. Kelly terecht voor seksueel misbruik: 4 vragen beantwoord

R. Kelly op een rechtbanktekening van 9 augustus, toen de selectie van de jury voor zijn rechtszaak plaatsvond. De zaak zelf begint vandaag in New York. Beeld Reuters
R. Kelly op een rechtbanktekening van 9 augustus, toen de selectie van de jury voor zijn rechtszaak plaatsvond. De zaak zelf begint vandaag in New York.Beeld Reuters

Bij de federale rechtbank in New York begint vandaag het proces tegen R. Kelly. De Amerikaanse r&b-zanger wordt onder meer beschuldigd van het seksueel misbruiken van minderjarige meisjes. Vier vragen over de zanger en het proces.

1. Wie is R. Kelly ook alweer?

Wie enkel kijkt naar de muzikale carrière van de 54-jarige R. Kelly – voluit Robert Sylvester Kelly – ziet in de Amerikaan een r&b-succesverhaal. In 1989 beleeft hij zijn doorbraak: bij een talentenjacht op televisie wint hij 100.000 dollar. In de jaren daarna rijgt hij als solozanger en in samenwerking met grootheden als Michael Jackson, Jay-Z, Usher, Lady Gaga en Justin Bieber hits en prijzen aaneen.

De jaren die aan zijn successen voorafgingen, waren voor Kelly niet gemakkelijk. Een vader had hij niet in zijn leven. Toen Kelly 11 jaar was, werd hij op zijn fiets beschoten. Bovendien, beschrijft Kelly in zijn autobiografie, werd hij geregeld seksueel misbruikt door een vrouwelijk familielid en een mannelijke kennis. Zijn moeder overleed in 1993 aan kanker.

In ons land scoorde Kelly hits met onder meer I believe I can fly (in 1997) en If I could turn back the hands of time (in 1999). Zijn meest recente top 40-notering stamt uit 2013: Do What U Want, waarin ook Lady Gaga zingt.

2. Waar staat Kelly vanaf woensdag in New York voor terecht?

De aanklachten tegen Kelly zijn niet mis: hij moet voorkomen voor onder meer seksueel misbruik, afpersing, mensenhandel en omkoping. Zo zou Kelly zich hebben vergrepen aan vijf vrouwen, van wie drie minderjarig. Zijn managers en lijfwachten zouden de zanger hebben geholpen bij het rekruteren en vervoeren van de vrouwen en meisjes. Eenmaal binnen moesten ze Kelly daddy noemen. Zonder toestemming mochten ze hun kamer niet verlaten, ook niet voor een toiletbezoek.

De aanklagers zeggen daarnaast nieuw bewijs te hebben dat Kelly ook twee minderjarige jongens heeft misbruikt. Een jongen zou Kelly bij de plaatselijke McDonald’s hebben opgepikt, om hem in ruil voor seks te begeleiden tijdens zijn eerste stappen in de muziekwereld. Met een andere jongen zou Kelly een seksuele relatie hebben gehad. Hij zou ook gefilmd hebben hoe deze jongen tegen betaling seks had met vriendinnen van Kelly.

Woensdag begint de inhoudelijke behandeling van het proces, dat vermoedelijk ongeveer een maand zal duren. De jury bestaat uit zeven mannen en vijf vrouwen. Kelly hangt een gevangenisstraf van tientallen jaren boven het hoofd.

Bij een federale rechtbank in Chicago lopen soortgelijke aanklachten tegen Kelly. Die rechtszaak moet nog van start gaan. Kelly staat ook bij twee staatsrechtbanken terecht, maar federale rechtszaken krijgen in de Verenigde Staten voorrang.

3. Hoe verliep Kelly’s val van R&B-superster tot vermeend zedendelinquent?

Al meer dan twee decennia wordt Kelly achtervolgd door beschuldigingen van seksueel misbruik. In 1994 trouwt de dan 27-jarige zanger in het geniep met de 15-jarige zangeres Aaliyah. In hetzelfde jaar produceert Kelly haar debuutalbum Age Ain’t Nothing But a Number. Wanneer blijkt dat Aaliyah op de huwelijksakte een valse leeftijd heeft opgegeven, wordt het huwelijk ontbonden. In 2001 komt Aaliyah om bij een vliegtuigongeluk. Pas deze maand gaf Kelly toe dat hun relatie ook seksueel van aard was – een van de aanklachten waarvoor Kelly nu terechtstaat.

Rond de millenniumwisseling claimen verschillende vrouwen op minderjarige leeftijd door Kelly verleid te zijn tot seks. Steeds weet Kelly via schikkingen een rechtsgang te voorkomen. Bij een verdenking van het vervaardigen van kinderporno lukt hem dat niet, maar na een onderzoek van zes jaar wordt Kelly in 2008 vrijgesproken: het kon niet worden bewezen dat het meisje op de beelden daadwerkelijk minderjarig was.

Voor zover bekend zijn Kelly’s slachtoffers allemaal zwart. Volgens journalist Jim DeRogatis, die een boek over Kelly schreef, schuilt daarin de belangrijke verklaring voor het feit dat ‘de koning van de dansvloerseks’ zo lang zijn gang kon gaan. “Het verdrietigste dat ik heb geleerd, is dat de samenleving om niemand mínder geeft dan om jonge, zwarte vrouwen”, zei DeRogatis in 2013. “Niemand.”

Toch lijkt in 2018 het net rond Kelly zich te sluiten. Verschillende mensen in Kelly’s omgeving nemen afstand van hem. Op sociale media wordt Kelly’s platenlabel RCA Records via de hashtag #MuteRKelly onder druk gezet om met de zanger te breken. Even verwijderen streamingsdiensten als Spotify en Apple Music zijn muziek, maar later komen zij op die beslissing terug: Kelly’s albums zijn op dit moment gewoon in hun bibliotheken te vinden.

In januari 2019 brengt de zesdelige documentaire Surviving R. Kelly de bekende verhalen opnieuw maar genadelozer dan voorheen onder de aandacht. Een spoor van slachtoffers komt in beeld. Ouders vertellen al jaren tevergeefs te proberen hun inmiddels meerderjarige dochters te bereiken. Kelly’s voormalige tourmanager bevestigt dat hij het misbruik mede mogelijk moest maken.

In de weken na de uitzending laat RCA Records hem vallen. Geplande concerten worden afgelast, artiesten distantiëren zich van hem. De een jaar daarvoor geïntroduceerde wereldwijde ‘internationale R. Kelly-dag’, groots gevierd in onder meer Amsterdam, verloor snel zijn glans. Lady Gaga wil hun gezamenlijke nummer verwijderd hebben. In februari wordt Kelly aangeklaagd, in juli gearresteerd. Sindsdien zit Kelly vast.

4. Welke tactiek zal Kelly’s verdediging kiezen?

Een ‘lynchpartij’. Zo omschreef Kelly’s entourage de #MuteRKelly-beweging in 2018. “Binnenkort zal het duidelijk worden dat meneer Kelly het doelwit is van een hebzuchtige, bewuste en kwaadaardige samenzwering om hem, zijn familie en de vrouwen met wie hij zijn tijd doorbrengt te vernederen”, aldus een verklaring uit die tijd.

Naar verwachting kiest Kelly’s verdediging in de rechtszaak die woensdag begint eenzelfde tactiek. Volgens sommige van zijn advocaten zijn Kelly’s vermeende slachtoffers ‘groupies’ die hem pas jaren later vanwege de #MeToo-beweging zijn gaan beschuldigen van misbruik.

Zelf houdt Kelly vol onschuldig te zijn. Volgens zijn advocaat is hij optimistisch. “Hij kent de waarheid en daardoor is het erg frustrerend voor hem om continu maar als zondebok te worden weggezet door de media. Maar hij heeft er alle vertrouwen in dat de waarheid uiteindelijk boven komt”, liet hij eerder weten aan de New York Post.

Ook in zijn muziek zinspeelde Kelly op de trial by media, die hem in zijn ogen treft. In 2000 bracht Kelly met de rapper Jay-Z het nummer Guilty Until Proven Innocent uit – een omkering van het grondbeginsel van het strafrecht. “Je kunt me niet aanraken”, zingt Kelly. “Probeer me aan te klagen, maar ik ben niet schuldig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234