Donderdag 07/07/2022

TheaterAïda Gabriëls

Rock-’n-roll in de opera: Aïda Gabriëls is nu al een grande dame in de muziek-, opera- en theaterwereld

Aïda Gabriëls. Beeld Damon De Backer
Aïda Gabriëls.Beeld Damon De Backer

Is het opera, dans of feministisch repertoiretheater? De podiumproducties van aanstormend talent Aïda Gabriëls en haar collectief OESTER laten zich niet in hokjes vangen, maar net dat maakt ze zo interessant. ‘Ik functioneer niet binnen strakke kaders.’

Ciska Hoet

Een goed bewaard geheim. Zo kan je het werk van Aïda Gabriëls (27) misschien nog het beste omschrijven. Hoewel ze met haar collectief OESTER intussen alweer zeven jaar theatrale muziekproducties maakt in samenwerking met grote namen als Astrid Stockman en Amenra, bleef ze tot op heden voor veel podiumliefhebbers een nobele onbekende. De premières van de twee nieuwe producties VACUUM en Dance of the Seven Veils beloven daar definitief verandering in te brengen.

Gabriëls is nochtans niet uit op bekendheid. Wanneer ze in een Brussels café neerstrijkt bij een kopje gemberthee, geeft ze meteen toe dat ze zich comfortabeler voelt in de repetitiezaal dan tijdens interviews. Samen met haar OESTER-kompanen Ylona Supèr en Tessa Vannieuwenhuyze is ze vooral in haar element als ze kan creëren. “Onze anonimiteit heeft ons altijd de vrijheid geboden om te maken waar we zin in hebben.”

Die vrijheid vertaalt zich duidelijk naar hun creaties. VACUUM wordt vanaf vandaag opgevoerd in de AB en laat zich omschrijven als een geluidschoreografie die dans, video en quadrofonisch geluid combineert met muziek van David Poltrock en Adriaan de Roover. Dance of the Seven Veils is volgens de officiële communicatietekst dan weer “een theatrale totaalervaring met extatische klanklandschappen” waarin de bijbelse figuur Salomé een herinterpretatie krijgt. Daarmee sluit de voorstelling aan bij de eigenzinnige Medea-bewerking die OESTER eerder al maakte voor Muziektheater Transparant.

“We willen slecht begrepen vrouwen de kans geven om hun verhaal recht te zetten”, vertelt Gabriëls over die voorliefde voor vrouwelijke personages uit de westerse canon. “Salomé werd altijd geportretteerd als femme fatale vanuit een mannelijke blik en wij voegen daar een ander perspectief aan toe. Al gebruiken we die klassieke verhalen bovenal om iets te vertellen over de universele mens. We hopen dat onze creaties de vrijheid bieden aan de toeschouwer om een eigen personage te creëren.”

Voor jullie staat de energie die in een zaal ontstaat voorop. VACUUM was initieel zelfs bedoeld als een immersief project.

“Inderdaad. Door corona zijn we daar iets minder ver in kunnen gaan dan we aanvankelijk voor ogen hadden, maar het doel blijft dat de toeschouwer de eigen leefwereld loslaat en zich overgeeft aan het universum dat wij creëren. Pas op, dat is niet altijd even makkelijk en je hebt altijd lovers and haters. Tijdens het testmoment is er iemand naar buiten gelopen omdat hij het ‘fysiek’ te veel vond, maar eigenlijk vind ik dat een compliment. Ik ben getriggerd door het moment waarop je als kijker geen vat meer hebt op waar het geluid begint en het beeld het overneemt. We willen ons publiek niet alleen mentaal raken, maar tegelijkertijd een fysieke interactie en overgave bewerkstelligen. Vandaar dat ik het zo bevrijdend vind om naast klassieke zalen ook concertzalen als de AB aan te kunnen doen. Het concertpubliek heeft andere verwachtingen en gaat makkelijker mee in het idee dat we samen een ritueel zullen doormaken.”

Jullie werk wordt gekenmerkt door een grote drang naar vrijheid en nieuwe vormen. Toch vormt opera voor jou een inspiratiebron – een van de meest beregelde genres binnen de podiumkunsten.

“Dat is inderdaad contradictorisch, maar ik houd van het ongebreidelde potentieel dat opera inherent in zich draagt. De institutionalisering ervan zorgt voor beknotting, maar als je het genre van alle ballast ontdoet, vind je vooral grandioze vrijheid terug. Vanuit dat idee begint iedere creatie voor mij letterlijk als een speelvlak waar de grenzen tussen media, genres, mensen, maatschappelijke concepten enzovoort bevraagd en uitgedaagd worden. Als we ophouden met spelen, beknotten we onszelf in ons mens-zijn.”

De enige plek waar jullie wel duidelijke regels hanteren, is in de repetitieruimte.

“We vinden het inderdaad belangrijk dat dat een veilige ruimte is. Onze producties zijn fysiek vaak heftig en daar hoort bij dat we de grenzen van onze performers verkennen en soms ook verleggen. Net daarom is het van belang dat iedereen zich veilig voelt en er altijd ruimte is om terug te koppelen. We zorgen er bewust voor dat er nooit een-op-eenmachtsrelaties kunnen ontstaan tussen twee mensen. In Dance of the Seven Veils danst Pieter-Jan Van Assche van Innerwoud een absurde, bacchanalische dans die mijlenver buiten zijn comfortzone ligt. Zo’n scène komt er niet zonder kleerscheuren maar hij heeft ze wel van nul mee gecreëerd en nu voelen we allemaal dat het goed zit.”

Klopt het dat je omwille van die veilige ruimte liever geen audities organiseert?

“We zijn onlangs voor het eerst op zoek gegaan naar performers via audities maar hoewel we ons best hebben gedaan om er een proces van te maken dat voor iedereen zinvol was, denk ik inderdaad niet dat we dit in de nabije toekomst nog zullen doen. Mensen geven zich bloot vanuit de hoop op een job, dat is heel fragiel. Het machtsgegeven blijft me dwarszitten. Uiteindelijk zijn we niks zonder de artiesten met wie we werken.”

VACUUM, vanaf 28/9 in de AB, Brussel. natureabhorsavacuum.be; Dance of the Seven Veils, 12/11 Bourla, Antwerpen. oester.club

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234