Dinsdag 04/10/2022

ReportageExpositie

‘Scribble, Dabble, Splatter, Smear’ in het Roger Raveelmuseum vormt een ode aan het kijken

null Beeld RV © Dirk Pauwels
Beeld RV © Dirk Pauwels

Je mag je bezoeker nooit onderschatten, vindt Melanie Deboutte van het Roger Raveel Museum. In Scribble, Dabble, Splatter, Smear, een van de expo’s binnen de Biënnale van de Schilderkunst, richt ze zich samen met kunstenaar Vaast Colson op het oog van de kijker.

Sofie Van Hyfte

“Een zuiver academisch verantwoorde tentoonstelling is het niet echt”, vertelt Deboutte als ze ons met Vaast Colson doorheen Scribble, Dabble, Splatter, Smear begeleidt. “Het blijft een subjectieve selectie van de curatoren, in dit geval van Vaast Colson en van mij, zonder volledig te kunnen of willen zijn. De tentoonstelling komt voort uit een heel intuïtieve aanpak. De kunsthistoricus wordt hier tegenover de kunstenaar geplaatst, met een interessante wisselwerking tot gevolg. En dat op drie locaties. Het blijft verbazen hoe op zo een klein terrein langs de Leie zo veel diversiteit is in aanpak en aanbod.”

De Biënnale van de Schilderkunst is ondertussen aan zijn achtste editie toe. Hoewel die vroeger vaak een thematische insteek kreeg stappen de drie musea aan de Leie daar dit jaar van af. Er is deze keer geopteerd voor enkele externe curatoren die met een frisse blik de schilderkunst onder de loep nemen. Het Museum van Deinze en de Leiestreek werkt zo samen met filosoof Willem Elias en kunstcollectief Platvvorm , in Museum Dhondt-Dhaenens in Deurle is gekozen voor de combinatie van kunstenaar Oscar Murillo en curator Gabi Ngcobo en in het Roger Raveel Museum valt de eer te beurt aan Antwerpenaar Vaast Colson.

“Een keuze die voor ons museum vooral op het gevoel werd gemaakt”, knikt Deboutte. “Ik wilde al langer samenwerken met hem, maar Vaast is geen kunstenaar die je voor eender wat kan vragen. Er moet een interessante uitnodiging volgen. Met wat schroom ben ik dan ook op hem afgestapt. Met succes.” Colson lacht: “Ik word altijd wel wat aangetrokken door omstandigheden en contexten waar ik zelf nog kan op inspelen, die niet te voorgeprogrammeerd zijn.”

null Beeld RV © Dirk Pauwels
Beeld RV © Dirk Pauwels

Zijn input komt meteen naar boven in de ritmische titel van de expo. “Het is een deel van een opsomming die we teruggevonden hebben in een catalogustekst over Vincent Geyskens’ SMAK-expo in 2012”, vertelt de kunstenaar. “Hoe wordt verf aangebracht op zijn drager? Door het te smeren, door te spetteren. De handeling die wordt beschreven representeert onze focus in de interesse naar het object zelf. We tonen voornamelijk werken die zich langzaamaan van hun maker beginnen los te maken, die op zich beginnen te bestaan. Dat hopen we vooral over te brengen naar de bezoekers: kijk eerst en vooral naar het werk zelf, niet meteen naar de naam die erbij staat.”

Al valt er wel wat te vertellen over die namen en de vele verbindingen die ertussen gevormd worden binnen de expo. Een prachtig zelfportret van Jean Brusselmans uit 1935 komt zo tegenover Fred Bervoets jeugdherinnering aan de windpokken te staan. Een roze wasmand van de hand van Herman Van Ingelgem doorbreekt de ruimte. Het is niet de enige ruimte waarin de grenzen van de schilderkunst opgezocht worden. Het zet je zintuigen meteen op scherp. “De werken van Van Ingelgem hebben iets heel visceraals. Die spreken je buikgevoel aan. Van zijn objecten an sich kan je ook genieten en dat is verschillend met de schilderijen van Brusselmans en Bervoets, die je als kijker volledig anders benadert. Het zijn twee lijnen die je doorheen de hele expo kan volgen”, knikt Colson.

null Beeld RV © Dirk Pauwels
Beeld RV © Dirk Pauwels

Zoals bij Franky D.C, die de Belgische vlag heeft overschilderd. “D.C staat bekend om zijn keuzes voor atypische dragers”, vertelt Deboutte. “Denk aan de oude schilderijen die hij op rommelmarkten opkoopt en oranje overschildert. De kunstenaar is de afgelopen 20 jaar wat in de vergetelheid geraakt. Erg jammer, want hij bekleedt een erg belangrijke positie in de ontwikkeling van de Belgische schilderkunst. Hij deconstrueert, maar tegelijk gaat hij zijn dragers herwaarderen. Het geeft ons waardevolle info over de werking van het medium. Wat is een schilderij? Hoe werkt het? Hoe kan je ervan genieten? Ook die vragen hopen we tot bij de bezoeker te krijgen.”

De enige leerlinge

Elke zaal heeft een andere sfeer. Telkens weer wordt een spel gespeeld met verschillende ensembles, motieven die terugkeren, kleuren die samenvloeien. De expo wordt zo volledig opengetrokken in de tijd, zonder chronologie. In het midden van de expo lijkt alles samen te komen. Een vroege Tuymans uit 1987, enkele straffe werken van Vincent Geyskens en Thé van Bergen, L’Éclair, een overschilderde bos bloemen van Magritte en een klein zelfportretje van Ensor, die zichzelf als een skelet afbeeldt. Elk beeld zet je aan tot nadenken en legt lijnen uit naar werk in andere zalen. Zoals naar dat van Alice Frey, die ook haar eigen dood schilderde. Mijn laatste reis is een dromerig tafereel waarin ze haar begrafenis afbeeldt. De invloed van Ensor is onmiskenbaar. Frey maakte tijdens de Eerste Wereldoorlog kennis met de Oostendenaar, die haar uiteindelijk ook schilderlessen gaf. Ze noemde zichzelf “de enige leerlinge” van Ensor.

Als een balletje in een flipperkast katapulteert de expo je doorheen 130 jaar Belgische schilderkunstgeschiedenis. Scribble, Dabble, Splatter, Smear zwengelt op die manier het plezier van het kijken aan.

De Biënnale van de Schilderkunst loopt tot 2 oktober in Museum Dhondt-Dhaenens, Museum van Deinze en de Leiestreek, Roger Raveel Museum

null Beeld RV © Dirk Pauwels
Beeld RV © Dirk Pauwels
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234