Maandag 24/01/2022

ExpoBram Demunter

Stoet aan kleurrijke personages door prachtige landschappen: bergen, eilanden en tuinen

Bram Demunter: 'We zijn constant bezig met de wereld uit te leggen en de basis daarvan zijn die bomen, rivieren, meren en de mysteries of de verwondering daarover.' Beeld Thomas Nolf
Bram Demunter: 'We zijn constant bezig met de wereld uit te leggen en de basis daarvan zijn die bomen, rivieren, meren en de mysteries of de verwondering daarover.'Beeld Thomas Nolf

Zelden toont een debutant zich zo matuur. Ancient Alligator Swimming from the Sea to the River, de eerste solotentoonstelling van kunstschilder Bram Demunter, is één groot feest van meesterschap.

Jonas Mortier

Een boomlange twintiger met weelderig wuivende haarbos begroet mij in de Tim Van Laere Gallery. Demunter is, vlak voor de officiële opening, zichtbaar opgetogen: “Het is de eerste keer dat ik mijn werk op deze manier bij elkaar zie. Het is fijn om te zien dat alle schilderijen samen een eenheid vormen. Ik hou van wandelen en ik heb het gevoel dat je hier door het werk heen kunt wandelen.”

We voegen de daad bij het woord. Ondertussen geeft Demunter tastend en zoekend toelichting. Gedachten buitelen daarbij over elkaar, woorden struikelen zijn mond uit (“Je mag al mijn woorden veranderen hoor”), maar tegelijkertijd wordt snel duidelijk dat hij heel goed weet wat hij wil, getuige ook de heuse boom die hij in de galerie heeft laten optrekken (voor de liefhebbers: een catalpa). Zo bescheiden als de schilder zelf is, zo indrukwekkend is het werk. De overwegend grote doeken tonen een stoet aan kleurrijke personages die verspreid zijn over prachtige landschappen: bergen, eilanden en tuinen die langs alle kanten omringd of overspoeld worden door water in al haar gedaanten.

“Ik heb twee jaar aan deze show gewerkt. Gedurende één daarvan woonde ik aan zee en het andere in Temse, ook dicht bij water dus. Als ik dan aan het lezen ben, wat ik veel en graag doe, zoek ik bewust of onbewust naar verwijzingen naar water, zoals je overal rode auto’s begint te zien, eens je erop gaat letten. Je hebt Thales (van Milete, oud-Grieks filosoof, JM) die zegt dat alles water is, dan heb je Gogol (Russisch schrijver, JM) die zegt dat de zee een verschrikkelijke, natte soep is. Iedereen heeft wel een band met water.”

Synthese

Demunter duikt graag de diepte in. Hij wil zijn onderwerpen doorgronden. Hij wil niet minder dan dé Zee of dé Berg schilderen. De personages waarmee hij die berg of zee bevolkt zijn slechts een excuus, bedoeld om de landschappen zelf nog meer tot hun recht te doen komen.

“Mijn onderwerp is dé berg. Een beetje zoals in een encyclopedie. Daar staat alles mooi overzichtelijk onder elkaar: deze berg bestaat uit marmer, deze uit graniet. Als ik dan een berg schilder, wil ik daar ook van alles wat insteken, als een soort synthese van wat een berg is. Ik geloof dat Ensor zo ook een aantal schilderijen heeft gemaakt, met alle types mens erin, Bruegel heeft ook ooit alle volksspelen op één doek gezet en de schrijver Jorge Luis Borges heeft een verhaal waar er onderaan een trap een punt is vanwaar je alles in één keer kan zien, iedere hond die honger heeft, iedere wasknijper op de wereld… dat fascineert me, al van toen ik nog een kind was. Ik heb ooit een zomer lang de muren van ons tuinhuis volgetekend. Ik wilde alles wat er op de wereld was op die vier muren krijgen.”

Het is zijn manier om de wereld in kaart te brengen en te proberen te begrijpen. Hij laat zich daarbij leiden door een grote nieuwsgierigheid en verwondering. Demunter is een spons, gulzig naar alles wat zijn werk zou kunnen voeden.

“Een paar mensen die ik bewonder, zoals Matthew Paris, Ensor en Van Gogh zitten altijd in mijn achterhoofd. Voor de rest is het zaak van zoveel mogelijk naar musea te gaan, elke dag in boeken te kijken en zoveel mogelijk op te slorpen. Het doet er niet zoveel toe van wie of wat een werk is.”

Kleine eilandjes

Wat hij zo opdoet aan inspiratie, vindt in verteerde vorm zijn weg naar de doeken, die ruim en groots genoeg zijn om een en ander een plaats te geven. “Ik werk vaak met kleine eilandjes, als een manier van vertellen. Dat zit ook in veel oude mythen, sagen en epen: denk aan Odysseus of aan Jason en de Argonauten. Die gaan van het ene eiland naar het andere. Op één plaats vinden ze een bijzondere bloem, op een andere moeten ze met een monster vechten. Het is een vertelstijl die ervoor zorgt dat je honderden verschillende verhalen in één overkoepelend verhaal kwijt kunt. Dat doe ik in mijn werk ook. Dat vind ik interessant aan de wereld, dat je al die verhalen naast elkaar vindt.”

De basishouding daarbij is altijd verwondering, de vraag naar het waarom of naar wat er universeel is aan de mens. “Dat is, denk ik, de reden waarom ik een boom schilder: dat raakt aan iets diep in jezelf, maar je weet niet goed waarom. Ik maak er mijn versie van, wat langer geleden goten ze zo’n boom in een realistisch landschap, de romantici maakten er een doorvoeld tableau van. Door de eeuwen heen keken mensen op lichtjes andere wijze naar die zaken, maar het blijven dezelfde thema’s die dezelfde gevoelens oproepen. Daarom schilderen we nog, zingen we nog en blijven we een en ander recycleren. Die verhalen blijven bestaan omdat ze ons definiëren in wie we zijn. In die verhalen proberen we de wereld uit te leggen. Dat heeft religie geprobeerd, dat heeft kunst geprobeerd… We zijn constant bezig met de wereld uit te leggen en de basis daarvan zijn die bomen, rivieren, meren en de mysteries of de verwondering daarover. Dat komt daar allemaal uit voort.”

Bram Demunter, Tim Van Laere Gallery, Van 2 september tot 9 oktober

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234