Donderdag 29/09/2022

AchtergrondTheater

Tutti Fratelli zet het levenswerk van hun mater familias voort: ‘Reinhilde luisterde aandachtig, als een moeder die waakt over haar kroost’

De nieuwste voorstelling van Giovani Fratelli heet ‘SMAK!’. Beeld Thomas Sweertvaegher
De nieuwste voorstelling van Giovani Fratelli heet ‘SMAK!’.Beeld Thomas Sweertvaegher

Hun mater familias Reinhilde Decleir zijn ze onlangs verloren. Daarom steunen de acteurs van Giovani Fratelli, de jongerenwerking van Tutti Fratelli, nu nog harder op elkaar, voor hun nieuwe voorstelling SMAK!. ‘Tijdens het spelen leg je altijd een stukje van je ziel bloot.’

Luka De Kinder

“Het vreemdste toneelstuk ooit” had evengoed de titel van deze voorstelling kunnen zijn. Tenminste, dat zeggen de acteurs van Giovani Fratelli zelf, als ze na nog geen tien minuten op het podium aan het publiek van deze schoolvoorstelling willen uitleggen wat het te zien zal krijgen. Met ‘vreemd’ kunnen ze de veelzijdigheid aan kostuums, de snel wisselende decors of de afwezigheid van de vierde wand bedoelen. Maar ook de acteurs voelen zich vaak “anders” en dat brengen ze heel herkenbaar in beeld.

“Deze voorstelling is veel persoonlijker dan die van vorig jaar”, zegt Jef Smulders (23), die zijn Elvis Presley-pak nog aan heeft. Hij is een van de vijftien jonge acteurs en heeft net uit volle borst gezongen op het podium. “Nochtans heeft het zeker een half jaar geduurd voor ik iets durfde te zeggen tijdens de repetities. Ik had veel tijd nodig om mij op mijn gemak te voelen.”

Eenzaamheid

Dat de leerlingen die in de zaal zaten zich in de personages herkenden, bleek uit de reacties. Een jongen sprak met tranen in zijn ogen over zijn gevoel van eenzaamheid als hij thuis in bed ligt. “Het thema eenzaamheid kwam meteen bovendrijven. Iedereen had er op zijn manier iets over te zeggen”, legt regisseur Eva Schram uit. “Bilal zit bijvoorbeeld in een rolstoel, dus hij kan niet gemakkelijk overal mee naartoe. Dat gebruiken wij dan op het podium, zodat mensen daar eens bij stilstaan.”

De voorstelling 'SMAK!'. Beeld Thomas Sweertvaegher
De voorstelling 'SMAK!'.Beeld Thomas Sweertvaegher

Bilal Elfakari (23) kwam op aanraden van zijn therapeut bij Giovani Fratelli terecht. Ondertussen maakt hij al drie jaar deel uit van de Fratelli-familie en is het zijn droom ooit in Hollywood te acteren. “Bilal wil heel veel doen, maar door zijn beperking kan hij niet overal terecht”, vertelt Schram terwijl Elfakari instemmend knikt.

Ook bij Smulders was het zijn psycholoog die hem een duwtje in de rug gaf richting de theatergroep. “Hij wist dat ik graag creatief bezig was, maar dat ik daar geen uitlaat voor had. Ik had op voorhand nooit gedacht aan acteren, maar ben toch eens komen kijken. Tijdens die eerste kennismaking had ik amper mijn naam gezegd, of ze sloten me al in hun armen – dat had ik nog nergens anders gevoeld.”

Ultima

In 2017 had Reinhilde Decleir, die in april overleed en postuum de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste kreeg, het idee om een jongerenwerking van haar sociaal-artistiek huis Tutti Fratelli op te starten. “Ik kende haar al, want ze had mij nog lesgegeven op Studio Herman Teirlinck”, legt Schram uit. “Zij zag mij spelen in Brussel en vroeg me om naar Antwerpen te komen, en zo is het begonnen.”

Jongeren komen naar Giovani Fratelli met hun rugzak, maar deze bagage bepaalt hen niet. Hoewel iedereen welkom is, ligt de lat hoog. Het gezelschap geeft de jongeren een podium zonder betuttelend te willen zijn. Volgens Schram zet Giovani Fratelli sterk in op het sociale netwerk. “Theater is een goed bindmiddel omdat je elkaar supergoed leert kennen. Tijdens het spelen leg je namelijk altijd een stukje van je ziel bloot”, verklaart Schram.

(Vlnr.) Ulrike Van Elsen, Bilal Elfakari, Eva Schram en Jef Smulders. Beeld Thomas Sweertvaegher
(Vlnr.) Ulrike Van Elsen, Bilal Elfakari, Eva Schram en Jef Smulders.Beeld Thomas Sweertvaegher

Ze probeert elk jaar een zo divers mogelijke groep samen te stellen. “We hebben jongeren met fysieke beperkingen, mentale beperkingen of psychische problematieken, maar evengoed mensen die zich gewoon aangetrokken voelen tot onze werking. Daardoor duwen we niemand in een hokje. Om deze voorstelling te maken vertrokken we vanuit een wit blad. Zij mogen daar alles opschrijven wat ze maar willen en daarmee ga ik aan de slag. De essentie is dat zij het stuk maken, niet ik. Doordat ik hun persoonlijkheden zo goed ken, kan ik daar rekening mee houden tijdens het regisseren.”

Toch voelt het anders nu Decleir er niet meer is. “Reinhilde heeft een grote invloed gehad op de jongerenwerking, al heeft ze mij ook carte blanche gegeven. Ik vond het altijd leuk als Reinhilde tijdens repetities achteraan de zaal verscheen. Dan voelden de jongeren dat ze daar was en deden ze net dat beetje meer moeite.” Vooral op uitspraak en tekstkennis was Decleir erg gesteld. “We moesten bijvoorbeeld in een kring gaan staan en met een bal gooien naar de persoon die na jou iets moest zeggen. Dan moest je je tekst echt goed kennen, want dat ging supersnel”, legt Ulrike Van Elsen (28) uit.

Echte moeder

Van Elsen speelt al vier jaar bij Giovani Fratelli en bevestigt hoe Decleir een echte moeder van het gezelschap was. “Vroeger bleven we na repetities nog hangen in de bar. Terwijl Eva dan haar notities overliep, stond Reinhilde achter de toog met haar Duvel. Ze zei dan niet veel, maar ze luisterde wel aandachtig, als een moeder die waakt over haar kroost”, herinnert ze zich. “En toen er in mijn eerste jaar eens iemand niet op de repetitie kon geraken omdat ze in Gent zat en het financieel moeilijk had, riep Reinhilde luid: ‘Stuur de rekening van die trein en wij betalen een taxi achteraf, maar ze moet hier zijn!’ Zo was ze echt.”

Ondertussen zucht Schram instemmend: “Er werd weleens gezegd dat ze je in de hulpverlening van het kastje naar de muur sturen, maar dat je bij Fratelli kan thuiskomen. Reinhilde zag haar spelers graag en zij haar. Ze zal nog lang gemist worden.”

SMAK!, op 4 en 5 juni in hetPaleis, Antwerpen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234