Dinsdag 27/09/2022

ReeksKlassiekers '97

‘Urban Hymns’ van The Verve: een onbetwist hoogtepunt van de britpopbeweging

De platenhoes 'Urban Hymns'. Beeld RV
De platenhoes 'Urban Hymns'.Beeld RV

September 1997. De herfst kan niet magischer ingezet worden dan met Urban Hymns van The Verve. Een plaat die Be Here Now van Oasis van de hoogste positie verdringt in de hitlijsten, en ook een kwarteeuw later meer weerklank vindt dan die sof van de broers Gallagher.

Gunter Van Assche

9 klassiekers uit 1997

Vijfentwintig jaar geleden, in het gezegende jaar 1997, zagen heel wat aardverschuivende platen het levenslicht. Deze zomer neemt De Morgen er negen onder de loep.

Aan het eind van de jaren 90 kleuren triphop, acid jazz, techno, drum-’n-bass, skatepunk, neo-soul en nu metal de dag. Desondanks slaagt The Verve er dat jaar in om met een door nostalgie en sixties gekleurde britpopsound een wereldplaat uit te brengen. Blur en Oasis mogen op dat ogenblik dan wel de plak zwaaien in Engeland en ver daarbuiten, maar het stillere broertje schrijft dat jaar geschiedenis met Urban Hymns. Een album dat tot op vandaag geldt als een van de onbetwiste hoogtepunten van de britpopbeweging. Ze levert bovendien niet minder dan vier top 10-hits op en is wereldwijd goed voor een verkoop van meer dan 10 miljoen exemplaren. Dat maakt van de plaat het 19de best verkochte album ooit in de hitgeschiedenis van het Verenigd Koninkrijk.

De vooruitgestuurde single ‘Bitter Sweet Symphony’ die de plaat opent, zorgt daarbij voor de mondiale doorbraak van de groep. Daarbij kwam natuurlijk ook de iconische videoclip van pas, waarin frontman Richard Ashcroft met een devil may care-attitude door Oost-Londen struint. Toevallige opbotsende passanten, een moeder met haar buggy of een chauffeur weet hij in zijn tocht door de stad te irriteren. Maar ook de Stones weet hij tegen de borst te stoten. De song maakt ongeoorloofd gebruik van een sample uit het strijkorkest van ‘Last Time’ van The Rolling Stones. Dat levert de groep de nodige juridische problemen op aangezien ‘Bitter Sweet Symphony’ maandenlang niet weg te branden is van de radio. Andrew Loog Oldham, tijdens de vroege jaren 60 de ontdekker en producer van The Rolling Stones, eist van The Verve een schadevergoeding van minstens een miljoen euro.

Vallende bladeren

Urban Hymns biedt evenwel nog veel meer schatten. ‘The Drugs Don’t Work’ is misschien zelfs nog een betere, meer majestueuze en meeslepende ballad dan ‘Bitter Sweet Symphony’ en kan zich beroemen om een van de treurigste tekstregels uit de jaren 90: “Like a cat in a bag, waiting to drown / This time I’m coming down”. Pathos en bombast zijn de pasmunt van The Verve, maar de groep komt er glansrijk mee weg. “Vooral uit de ballads op de plaat spreekt een onmiskenbare vallende-bladerensfeer”, schrijft Het Parool later over de northern soul die The Verve belijdt.

Tegelijk laat de Britse band zich graag voorstaan op psychedelische en funky songs. Een gevolg van hun extravagant speed- en amfetaminegebruik, maar op dat ogenblik komt de groep daar moeiteloos mee weg. Drugs staan immers niet in de weg van het genie. De plaat grossiert in succesvolle singles als ‘Lucky Man’ en ‘Sonnet’, songs die Ashcroft ogenschijnlijk moeiteloos uit zijn mouw schudt. Gitarist Nick McCabe zal later met een wrange blik terugkijken op de opnames, omdat de meeste nummers schijnbaar ontsproten aan het brein van Ashcroft. “Ik ben er niet blij mee dat hij als enige lof krijgt voor het schrijven van de liedjes, omdat ik weet wat mijn rol was bij het maken van die plaat. Veel van die nummers droegen alleen zijn naam omdat we een manager hadden die destijds die manier van denken aanmoedigde.”

Frontman Richard Ashcroft van The Verve, met Peter Salisbury en Simon Jones achter zich, tijdens een liveperformance in New York in 1997.  Beeld Redferns
Frontman Richard Ashcroft van The Verve, met Peter Salisbury en Simon Jones achter zich, tijdens een liveperformance in New York in 1997.Beeld Redferns

‘Grootste rockster’

Noel Gallagher van Oasis – ook geen onbekende van nijd en broedermoord in een muziekgroep – vindt later wél dat Ashcroft alle eer verdient voor die songs. Hij zal zelfs schroomvallig toegeven dat hij zelden jaloers is op andere artiesten, maar een moord had durven plegen voor één of meerdere liedjes op Urban Hymns. “Ik ken songschrijvers die alles zouden geven voor mijn songs, zelfs degene die ik schreef op een dieptepunt. Maar ik herinner me ook dat Oasis voor het eerst terechte kritiek kreeg toen onze directe concurrentie net in die periode hun allerbeste werk opnam. Urban Hymns van The Verve, OK Computer van Radiohead, Parachutes van Coldplay... Fucking hell, je zult in die periode maar eens een plaat uitbrengen en je best niet gedaan hebben.” Voor het volledige verhaal: Noel Gallagher schreef ‘Cast No Shadow’ als een hommage aan Ashcroft. “Richard is mogelijk de grootste rockster die Engeland ooit gekend heeft. En dat zegt de broer van Liam Gallagher.”

Eerder in deze reeks verschenen:

‘The Colour and the Shape’ van Foo Fighters: meer dan een hobbyproject van een rouwende drummer

Daft Punks ‘Homework’: een trefzekere aanval op zintuigen én ziel

Want ook dat speelde mee in het te korte succesverhaal van The Verve: de brutale rock-’n-rolluitstraling van Richard Ashcroft, een man die geen schaduw lijkt te verdragen en geboren is voor het licht van de spots. The Verve kreeg vorm in de kleedkamers van de turnzaal van Ashcrofts middelbare school in Wigan. De overige groepsleden hadden snel in het snotje dat ze met Ashcroft eerder zouden scoren op haast karikaturale charisma dan op zijn vrij nasale stem. Als er al íémand geboren was voor het podium, dan was het deze kerel wel.

Heel lang duurt dat sprookje evenwel niet: twee jaar na Urban Hymns implodeert de groep. Drugs, egokwesties en onderlinge ruzies hebben de band altijd geteisterd, maar de millenniumwissel wensen de heren niet meer samen te beleven. Er zullen nadien nog reünies volgen, en in 2008 komt er zowaar nog een vierde album. “A trip down the corridors of discontent”, noemt Ashcroft die plaat. Maar zo opwindend als in 1997? Zo zou het nooit meer worden voor The Verve.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234