Maandag 26/09/2022

BoekenRecensie

Voor de liefhebbers van discussies op niveau is ‘Dubbelblind’ een feest om te lezen

De Britse auteur en journalist Edward St Aubyn. Beeld BELGAIMAGE
De Britse auteur en journalist Edward St Aubyn.Beeld BELGAIMAGE

De Engelse ­auteur en journalist Edward St Aubyn (1960) lijkt in Dubbelblind alles wat hij weet en nog veel meer over de lezer uit te strooien. Maar wie daarmee overweg kan, zal veel plezier beleven aan deze zeer intelligente, soms subtiel satirische roman.

Rob Schouten

Edward St Aubyn is een buitengewoon scherpzinnig en goed geïnformeerd schrijver. Het lezen van zijn nieuwste, Dubbelblind, is geen sinecure, al doet St Aubyn met zijn geestige stijl zijn best om de roman leesbaar te houden.

Toch voelt het met name in het begin soms alsof hij zijn hele voorraad kennis uit het wetenschappelijk tijdschrift Nature over de lezer uitstort. Hij snijdt op hoog, vaak academisch niveau echt van alles aan wat de wetenschappelijke wereld vandaag beroert op de terreinen van ecologie, genetica, psychoanalyse, neuropsychologie.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij voor zijn hoofdpersonen kiest voor uitgesproken, intelligente, welbespraak­te individuen, prototypes van gezond verstand en gevoel. Ze zijn eerder dragers, kapstokken van ideeën dan wankelmoedige mensen van vlees en bloed.

Dat kun je best een bezwaar tegen St ­Aubyns aanpak noemen, de mens is immers niet alleen zo’n helder vat van kennis en beheerste emotie. Maar voor wie eens geen zin heeft in oeverloze beschouwingen over de menselijke geest, voor de liefhebber van discussies op niveau, is Dubbelblind een feest om te lezen. En je steekt er nog wat van op ook.

Flirt

Dubbelblind speelt zich dus af in kringen waar niemand op z’n mondje is gevallen. Francis, een ecoloog die experimenteert met een puur en verwilderd ecosysteem, heeft een relatie met Olivia, begaafd genetica en geadopteerde dochter van een stel bekwame (en rijke) psycho­analytici. Vriendin Lucy, weliswaar gediagnosticeerd met een hersentumor, begint een relatie met haar baas Hunter, iemand met grootse plannen over de toekomst van de menselijke geest.

Deze roman gaat vooral over wetenschappelijke aspiraties. Niettemin zijn de hoofdpersonen nadrukkelijk en enigszins zwart-wit ten prooi aan menselijke affecten: Olivia raakt zwanger en vraagt zich af of ze het kind moet houden, Francis wordt beproefd door een flirt met een onweerstaanbare vrouw, Hunter stuurt een corrupte en cocaïne snuivende medewerker de laan uit.

Je zou kunnen concluderen dat St Aubyn ook de keerzijde van al die scherpzinnigheid heeft willen schilderen; dat zal ook de reden zijn dat hij naast zijn ultra­slimme hoofdpersonen de schizofreen Sebastiaan en de onnozele abt Guido heeft gefabriekt. Personages uit een andere, minder hooggestemde cultuur, die er voor het verhaal niet echt toe doen.

Een zekere Jim zegt ergens in deze roman: “Wetenschap is meestal gezond verstand met een ongezonde dosis moeilijke woorden.” Het zou weleens een gedachte van de schrijver kunnen zijn, want hij eindigt zijn roman met de schizofreen Sebastiaan, die ontdekt dat de wereld toch niet alleen uit monsters en demonen bestaat.

Zo eindigt deze hoog intelligente en soms subtiel satirische roman met een goed gevoel. Het menselijk tekort de deur gewezen, niet door hoog intelligente wetenschappers, noch door de lieve onnozelaars dezer wereld die beiden, met een blik op de titel, blind zijn, maar gewoon door de mooie menselijke ervaring. Het voelt als een troost.

Edward St Aubyn, 'Dubbelblind', Prometheus, 288 p., 22,50 euro. Vertaling Nicolette Hoekmeijer.

 Beeld RV
Edward St Aubyn, 'Dubbelblind', Prometheus, 288 p., 22,50 euro. Vertaling Nicolette Hoekmeijer.Beeld RV
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234