Dinsdag 28/06/2022

AchtergrondFilm

Waarom de remake van ‘De zaak Alzheimer’ bijna twintig jaar op zich liet wachten: ‘Lijdensweg in Hollywood’

Taj Atwal speelt Linda Amistead, Harold Torres vertolkt Hugo Marquez en Guy Pearce is Vincent Serra in 'Memory', de remake van 'De zaak Alzheimer'. Beeld Rico Torres
Taj Atwal speelt Linda Amistead, Harold Torres vertolkt Hugo Marquez en Guy Pearce is Vincent Serra in 'Memory', de remake van 'De zaak Alzheimer'.Beeld Rico Torres

Met Memory landt na negentien jaar eindelijk de Amerikaanse remake van De zaak Alzheimer in de bioscoop. Ingewijden halen herinneringen op aan het hindernissenparcours dat daaraan voorafging: een ‘lijdensweg’ die nog meer verrassende wendingen kende dan de film zelf.

Lieven Trio

“Als ik een beeld moet plakken op de weg die we hebben afgelegd,” zucht Peter Bouckaert, “dan is het dat van een dicht regenwoud. Je begint te hakken in de ondoordringbare begroeiing en je hebt geen idee of je al na 5 meter aan de andere kant zal uitkomen of pas na 2000 kilometer. Twintig jaar later geraak je er eindelijk door, kijk je achterom en is alles alweer dichtgegroeid.”

“Is het fout gelopen in Hollywood? Het is alleszins een lijdensweg geworden”, zegt ook voormalig VAF-intendant Erwin Provoost. Hij was in 2003, samen met Hilde De Laere, hoofdproducent van De zaak Alzheimer voor MMG, de voorloper van Eyeworks.

De film van Erik Van Looy was destijds een klinkend succes. “Hij haalde in Vlaanderen en Brussel meer dan 750.000 bezoekers,” weet Bouckaert, “en stond in de top drie samen met Finding Nemo en de derde Lord of the Rings-film. De zaak Alzheimer bewees dat het mogelijk was voor een Vlaamse film om te concurreren met Hollywood.”

Dat bleef ook in Hollywood zelf niet onopgemerkt. De meeslepende thriller over Angelo Ledda (vertolkt door Jan Decleir), een huurmoordenaar die de eerste tekenen van alzheimer begint te vertonen terwijl hij op de hielen gezeten wordt door agentenduo Vincke (Koen De Bouw) en Verstuyft (Werner De Smedt), werd door Sony Classics uitgebracht in de Amerikaanse bioscopen. Maar heel wat studio’s zagen ook potentieel voor een remake.

“Het is lang geleden, maar ik herinner me heel levendig de opwinding van die periode”, zegt Hilde De Laere, vandaag producent bij FBO. “De interesse vanuit Amerika was overweldigend. Maar de contractuele rompslomp die daarbij kwam kijken, was dat ook.”

Wanneer een studio of productiehuis een film wil remaken, neemt het een optie op de rechten. Of die remake er effectief zal komen, is op dat moment lang niet zeker – er wordt ook maar een bescheiden voorschot betaald, het volledige licentiebedrag wordt pas aan het (hypothetische) einde van de rit uitgekeerd. Maar met zo’n optie koopt men een paar jaar de tijd om een scenario te ontwikkelen, een regisseur te kiezen, acteurs te zoeken, en vooral de nodige financiering te vinden.

Zes nullen

Provoost en De Laere kregen meteen aanbiedingen van verschillende grote spelers. “Paramount gaf aan dat ze een bod met zes nullen overwogen, maar dat het wel een jaar kon duren voordat er een definitieve beslissing zou vallen”, herinnert Provoost zich. “Op hetzelfde moment klopte ook Universal-dochter Focus Features bij ons aan: hun bod was veel lager – eerder een Belgische deal dan een Amerikaanse (lacht) – maar MMG was op dat moment een relatief klein bedrijf, dus wij kozen toen het zekere voor het onzekere. Of dat dachten we toch. Achteraf gezien hadden we beter op Paramount gewacht.”

Eind 2004, nauwelijks een jaar na de Belgische première van De zaak Alzheimer, werd de deal met Focus Features beklonken. Die zag er aanvankelijk veelbelovend uit. “Clint Eastwood zou de remake regisseren en zelf de hoofdrol spelen”, zegt Provoost. “Eastwood had een ontmoeting met Erik gehad en zei toen: ‘Don’t change anything.’ Hij vond het script van het origineel perfect.”

Maar toen volgde een eerste kennismaking met de Hollywood way. “Focus Features zag het grootser”, zegt Provoost. “Ze hadden meteen ook een optie genomen op de andere boeken over Vincke en Verstuyft (van Jef Geeraerts, auteur van de roman De zaak Alzheimer, LT), zodat ze ook sequels zouden kunnen maken als de film een succes werd. Maar het gevolg daarvan was dat de focus in het scenario naar Vincke en Verstuyft moest verschuiven – met het oog op die sequels. Terwijl Ledda eigenlijk het hart van De zaak Alzheimer was. Dat was ook de reden waarom Eastwood aanvankelijk aan boord was gekomen. Dus toen hij uiteindelijk het afgewerkte script onder ogen kreeg, moet hij wel geschrokken zijn dat het plots niet meer de film van Ledda was, maar die van Vincke en Verstuyft. Dat is volgens mij waarom het met hem op de klippen is gelopen. Heel jammer.”

Toen de optie van Focus Features na enkele jaren verliep, moest er opnieuw van nul begonnen worden. Aan interesse was er nooit een gebrek – door de jaren heen werd zowat elke grote acteur op leeftijd aan de remake gelinkt. Toch kwam het project nooit concreet van de grond. “Op een bepaald moment wilde Morgan Freeman het doen”, vertelt Provoost. “Ik heb eens lang met hem aan tafel gezeten, hij was echt geïnteresseerd. Maar hij vroeg ontzettend veel geld en de studio had er geen vertrouwen in dat ze het project gefinancierd zouden krijgen.”

Vlaamse Hollywoodvrouwen

Rond 2010 zorgde Jack Nicholson voor nieuwe hoop, zegt Provoost. “We werden gecontacteerd door Rudy Durand, een Amerikaanse producent die goed bevriend was met Nicholson. Hij zei dat Nicholson De zaak Alzheimer had gezien en absoluut de hoofdrol wilde spelen in de remake. Als kleine Belgische producent denk je dan: potverdikke, ja! We hebben dus contracten opgemaakt met die man. En toen ik in de VS was, wilde hij me dringend zien, want hij had een heel belangrijke financier gevonden, zei hij.”

Dat bleek een oude bekende van Provoost te zijn: niemand minder dan John Bryan, in Vlaanderen beter bekend als ‘den John, de Amerikaanse ex-echtgenoot van Astrid Coppens (toen nog Astrid Bryan). Provoost had met Eyeworks Vlaamse Hollywoodvrouwen geproduceerd, de populaire VTM-realityreeks die haar tot een fenomeen had gemaakt.

“Maar net toen we aan het tweede seizoen van dat programma wilden beginnen – de tickets naar Amerika waren al geboekt – kregen we plots te horen dat we Astrid kwijt waren: ze had achter onze rug een deal gesloten met SBS voor een eigen soap op VIJFtv. En John Bryan zat mee achter die deal. Dat was enkele maanden voordat Durand me voorstelde om met John Bryan aan tafel te gaan zitten. Ik heb hem dus laten weten dat dat geen goed idee was, want anders zou er in dat restaurant wellicht wat servies gesneuveld zijn. Sowieso wilden we niet met Bryan in zee gaan: hij pakte uit met namen en goochelde met cijfers, maar dat bleek allemaal grootspraak.”

Opnieuw een tegenvaller. Op de koop toe verlengde Durand zijn optie verschillende keren, telkens zonder resultaat, waardoor het project jarenlang muurvast zat. “In Amerika noemt men dat ‘development hell’”, zegt Peter Bouckaert, die het commando over de remake overnam nadat eerst De Laere en later Provoost bij Eyeworks vertrokken. “De Amerikanen kregen de financiering niet rond en intussen hadden wij in België geen zicht op wat er precies aan het gebeuren was.”

Bond-regisseur

De verlossing kwam er toen de Nieuw-Zeelandse regisseur Martin Campbell, bekend van de Bond-film Casino Royale, zich aandiende. Hij zag De zaak Alzheimer in 2013, was onder de indruk en werd destijds al door Durand gevraagd om de remake te regisseren. “Maar het scenario dat de producent zelf had geschreven was verschrikkelijk”, zegt hij. “Alsof hij gewoon de Engelse ondertitels van de film had gekopieerd. Ik heb dus vriendelijk bedankt. Maar toen de rechten in 2017 vrijkwamen, heb ik Peter Bouckaert meteen gecontacteerd met de vraag of ik ze kon kopen.”

Hun eerste ontmoeting gaf vertrouwen, zegt Bouckaert. “Martin sprak de hele tijd over Ledda, ik wist dus dat hij het kloppende hart van de film zou behouden en dat het project met hem niet zou afglijden naar een doordeweekse policier. Hij stelde bovendien voor om de actie naar de grens tussen de VS en Mexico te verplaatsen, wat me een interessante piste leek.”

Bouckaert stelde voor om Campbell de optie gratis te geven en zelfs mee te investeren in de ontwikkeling van het scenario: “Niet om als een schoonmoeder mee over zijn schouder te kijken, maar om toch wat meer voeling te hebben met hoe het project evolueerde. Ik wilde vermijden dat we opnieuw een paar jaar in het duister zouden tasten.”

Met Liam Neeson werd uiteindelijk de vereiste A-lister voor de hoofdrol gevonden, en zo zat Memory definitief op de rails. Deze week komt de film wereldwijd in de bioscoop, negentien jaar na De zaak Alzheimer. Nu is het niet ongebruikelijk dat remakes vele jaren in beslag nemen, maar bijna twee decennia is wel erg lang. “Ik denk dat het vooral met onervarenheid te maken heeft”, verklaart Provoost. “Wij hadden destijds niet de nodige kennis om het meteen juist aan te pakken. We waren eigenlijk al blij als er een bod kwam. Als ik het nu opnieuw deed, zou ik waarschijnlijk langer wachten om zo’n optie te verkopen of alles via een agentschap laten verlopen.”

Schadeclaims

“Maar de grote les van dit verhaal,” zegt Provoost, “is vooral dat er in Hollywood veel mensen hun boterham verdienen als tussenpersoon. Ze proberen zich tussen de rechten te wringen zodat ze ooit, wanneer de film uiteindelijk gemaakt wordt, plots hun deel van de koek kunnen claimen. Zo heeft Peter op het einde nog een miljoenenclaim aan zijn been gehad van iemand die beweerde dat hij een deel van de rechten bezat. Terwijl noch Peter noch ik zijn naam ooit gehoord had. Warner Bros (sinds 2014 het moederbedrijf van Eyeworks, LT) is toen moeten tussenkomen met een leger van twintig advocaten om die onwaarschijnlijke situatie recht te trekken.”

Bouckaert is trots dat Memory nu eindelijk uitkomt, maar aarzelt wanneer we hem vragen of hij het allemaal opnieuw zou doen. “In Amerika is alles veel complexer dan het van hieruit lijkt. Rond het systeem zit een schil van advocaten die leven van schadeclaims. Dat is een industrie die draait op het bemoeilijken van wat er in de binnenste cirkel gebeurt. Het blijft een mooi compliment dat er zoveel grote namen aan dit project zijn komen snuffelen, maar er komt in Hollywood veel bij kijken dat weinig stimulerend of creatief is.”

Memory is vanaf 27/04 in de bioscoop te zien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234