Dinsdag 27/09/2022

AchtergrondPodcast

‘Was mijn grootvader een verzetsheld?’ Radiomaker Thomas Symons zoekt het uit in nieuwe podcast

De podcast van radiomaker Thomas Symons bracht hem zelfs tot in Australië. Beeld Photo News
De podcast van radiomaker Thomas Symons bracht hem zelfs tot in Australië.Beeld Photo News

Over wat hij tijdens de Tweede Wereldoorlog had meegemaakt, wilde de opa van radiomaker Thomas Symons nooit veel vertellen. Toen Symons een pakketje liefdesbedrijven van zijn opa in handen kreeg, ging Symons zelf op zoek naar de antwoorden op vragen die hij nooit heeft kunnen stellen. De podcast ‘Brieven van mijn grootvader’, die bovenaan de hitlijsten prijkt, is het resultaat.

Serafien Smits

Het was tijdens een familiefeest, tussen twee lockdowns in, dat Thomas Symons een pakketje brieven in handen krijgt. Het blijken brieven van zijn grootvader Victor Valkenborgs aan zijn grote liefde, tijdens Wereldoorlog II. Het papier vergeeld, de inkt vervaagd. Zijn tante had er zich jaren geleden al eens aan gewaagd, maar had het opgegeven. “Ik dacht onmiddellijk: dit is fantastisch, hier wil ik iets mee doen”, vertelt Symons, radiomaker en content creative bij de VRT.

En dus begint hij te vertalen, of nee, zeg maar: ontcijferen. Opa Victor is nooit een spraakwaterval geweest, en al zeker niet als het gaat over dat donkere hoofdstuk in z’n leven. “Hij was geen man van grote woorden. Hij was 24 toen hij op de vlucht moest voor de Gestapo. Hij zat bij het verzet, en het werd simpelweg te gevaarlijk voor hem. Maar ik heb nooit geweten waarvoor hij nu precies moest vluchten, of hij mensen gered heeft en of hij dan eigenlijk een held was. Die hele periode moet traumatisch zijn geweest voor hem.”

‘Veel van de mensen die hij vernoemt in zijn brieven, zijn intussen gestorven, maar diegenen die nog leefden, konden me uitgebreider vertellen over mijn grootvader en die periode.’ Beeld RV
‘Veel van de mensen die hij vernoemt in zijn brieven, zijn intussen gestorven, maar diegenen die nog leefden, konden me uitgebreider vertellen over mijn grootvader en die periode.’Beeld RV

Ook zijn grootmoeder repte met geen woord over de oorlog. Al zou daar ook een andere reden voor kunnen zijn: “Ik denk dat oma zelf ook gewoon niet veel wist. Veel van zijn brieven zijn bij momenten erg luchtig van toon, bijna alsof hij vertelt over een vakantie. Ik denk dat hij dat deed om haar niet nodeloos ongerust te maken.” Via de brieven stuit Symons op cruciale aanknopingspunten. Zo vindt hij namen van mensen met wie hij kan praten. “Veel van de mensen die hij vernoemt in zijn brieven, zijn intussen gestorven, maar diegenen die nog leefden, konden me uitgebreider vertellen over mijn grootvader en die periode.”

“Wat dan zo het zotste is dat ik heb ontdekt tijdens mijn zoektocht naar vroeger? Ik kan nog niet te veel verklappen, maar ik kan wel al zeggen dat het verhaal verder reikt dan ik kon vermoeden: ik ben zelfs in Australië terechtgekomen. En dat allemaal na een familiefeest in Limburg.”

Dichterbij dan ooit

Het is intussen tien jaar geleden dat Symons’ grootouders overleden. En zoals dat zo vaak gaat, wordt er met het verstrijken van de tijd steeds minder over hen gepraat. “Door deze podcast te maken, lijken ze opeens weer dichterbij dan ooit. Er wordt over hen gepraat, omdat we veel nieuwe dingen ontdekken over hen. Dat is heel emotioneel en schoon om dat met de familie te beleven.”

De podcast bevestigt ook wat Symons als kind al zag: de liefde tussen zijn oma en opa. “Het is heel maf om te horen dat de liefde voor mijn grootmoeder, die er tachtig jaar geleden was, dezelfde is als die die ik, tot tien jaar geleden, zelf gezien heb tussen hen.”

De brieven werden ingelezen door twee Thuis-acteurs: Jeroen Lenaerts (Tim in de serie) en Lauren Müller (Thilly) nemen de rol van grootvader en grootmoeder voor zich. “De eerste keer dat ik ze de brieven hoorde inlezen, kreeg ik tranen in mijn ogen en kippenvel over heel mijn lijf. Het is waanzinnig om je grootouders ineens als het ware tot leven te horen komen.”

De liefdesbrieven van zijn grootvader vormden de basis voor de podcast van Thomas Symons. Beeld RV
De liefdesbrieven van zijn grootvader vormden de basis voor de podcast van Thomas Symons.Beeld RV

Hoewel er ieder jaar rond de elfde november veel aandacht is voor onder andere Wereldoorlog II, had Symons nooit durven denken dat er zoveel belangstelling zou zijn voor zijn podcast. Grootvader Victor zat bij het verzet in Tessenderlo, dus hij had gedacht dat de mensen uit de regio wel eens zouden luisteren. “Maar zelfs mensen in West-Vlaanderen hebben me laten weten dat de reeks hen raakte. Het verhaal van mijn grootvader is niet hét grote verhaal. Het gaat niet over doodskampen, mijn grootvader stond niet aan de frontlinie. Hij was een doodgewone jongen van 24 die in 1944 plots alles en iedereen moest achterlaten. Het ontroert mij dat het zoveel mensen raakt.”

‘De brieven van mijn grootvader’ is te beluisteren op Spotify en Apple Music.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234