Zaterdag 20/08/2022

Voor u uitgelegdLevensduurte

Bijna alle grondstoffen dalen in prijs, maar hoe gaan we dat voelen in de winkel en aan de pomp?

Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne werden zo goed als alle grondstoffen stukken duurder, maar de laatste weken is die trend gekeerd.  Beeld RV
Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne werden zo goed als alle grondstoffen stukken duurder, maar de laatste weken is die trend gekeerd.Beeld RV

Zo goed als alle grondstoffen dalen weer in prijs, nadat ze door de oorlog in Oekraïne naar ongeziene hoogtes waren gestegen. Gaan we dat ook snel voelen bij verbouwingen, of in de supermarkt?

Jorn Lelong

Komt er dan toch een einde aan de spectaculaire prijsstijgingen? Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne werden zo goed als alle grondstoffen stukken duurder, maar de laatste weken is die trend gekeerd. In een maand tijd is de prijs van koper met meer dan 10 procent gedaald, tarwe met 17 procent, palmolie met meer dan een kwart en aluminium met 13 procent. Ook aan de benzinepomp wordt het vanaf vrijdag weer goedkoper, meldde de FOD Economie.

De paniek bij handelaren en speculanten van aan het begin van de oorlog is al voor een stuk getemperd. Toen Rusland Oekraïne binnenviel, waren bedrijven over heel de wereld bang dat ze niet meer aan voldoende grondstoffen zouden geraken. Oekraïne is niet alleen de graanschuur van de wereld, het is ook een belangrijke producent voor tal van andere grondstoffen, gaande van nikkel tot zonnebloemolie. Voor bedrijven was de leverzekerheid van die grondstoffen dus belangrijker dan de prijs die ervoor betaald werd.

Inmiddels blijkt het met die aanvoer van grondstoffen meestal beter te vallen dan gedacht. Voor heel wat grondstoffen werden alternatieve bronnen gevonden, bijvoorbeeld in Aziatische landen. “Sowieso moet je er rekening mee houden dat een deel van de prijs bepaald wordt door speculatie”, zegt Tom Simonts, econoom bij KBC. “Nu zie je dat de speculatie op grondstoffentekort heeft plaatsgemaakt voor speculatie op een mogelijke recessie.”

In de supermarkt

Die recessievrees mag dan wel de prijzen van grondstoffen doen dalen, dat betekent nog niet dat we op korte termijn lagere prijzen mogen verwachten in de supermarkt. “Het zal eerst nog even slechter gaan voor het weer beter wordt”, zegt Wim Van Edom van handelsfederatie Comeos. “Sinds het begin van de oorlog zijn heel wat grondstoffen de helft duurder geworden. Dat is nog lang niet allemaal doorgerekend door de bedrijven.”

Hetzelfde geluid horen we in de bouwsector. Ook voor een nieuwe keuken of de renovatie van een badkamer blijven de prijzen nog een tijdje even hoog. “Er zullen nog enkele weken tot maanden over gaan voor we die prijsdalingen voelen in de afgewerkte producten, want deze grondstoffen moeten natuurlijk eerst verwerkt worden”, zegt Niko Demeester, gedelegeerd bestuurder van de Confederatie Bouw. De basisproducten waar Belgische bouwbedrijven mee bouwen, komen doorgaans uit het buitenland. “Zelfs als bijvoorbeeld de olieprijs aanzienlijk zou dalen, betekent dat niet dat je morgen goedkopere PUR-isolatie kunt kopen. Want deze ruwe olie moet eerst verwerkt worden tot oliederivaten voor ze in PUR-isolatie omgezet kan worden. Daar zitten dus meerdere stappen tussen.”

Wat ook meespeelt: zolang de prijzen voor energie en transport zo hoog blijven, brengt dat weinig concrete verandering voor ons als consument. “Voor de inflatie is de daling van die grondstoffenprijzen niet veel meer dan een druppel op een hete plaat”, zegt Simonts. “Inflatie wordt vooral gedreven door de prijzen van olie en gas, en die blijven bijzonder hoog.”

Het nieuws dat Poetin de gaskraan naar Europa verder dichtdraait – en de verwachting dat hij daar niet meteen mee ophoudt – dreven de gasprijs de afgelopen week weer sterk de hoogte in. De prijs van olie lijkt wel iets te dalen, maar volgens Simonts moeten we dit in perspectief zien. “Pas met een olieprijs van 70 à 80 dollar kunnen we misschien spreken van een daling van de inflatie. Vandaag zit deze nog steeds aan 109 dollar. We kunnen er dus nog niet meteen van uitgaan dat de prijzen zullen dalen.”

Op de rem

Intussen klinkt de vrees voor een recessie alsmaar luider bij tal van economen. Onder meer Jerome Powell, de topman van de Amerikaanse Federal Reserve (de ‘Fed’) sprak woensdag over een mogelijke recessie, een week geleden waarschuwde ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte voor economische stagnatie of recessie in de tweede helft van het jaar.

Deze vrees komt voor een stuk voort uit de forse renteverhogingen die zowel de Amerikaanse als Europese nationale banken de laatste tijd doorgevoerd hebben, een poging om te verhinderen dat de torenhoge inflatie verder blijft doorstijgen. Nadat de Fed al in maart en mei de rente verhoogd had, haalde de Amerikaanse centrale bank vorige week pas echt het grof geschut boven: een renteverhoging van 0,75 procentpunt. Het was al van 1994 geleden dat de rente er zo fors verhoogd werd. Eerder al had de Europese Centrale Bank aangekondigd de rente de komende tijd stelselmatig te verhogen. Sinds de economische crisis hield de ECB een decennium lang de rente laag om mensen te motiveren om geld te laten rollen en zo de economie te laten groeien.

null Beeld Sven Franzen
Beeld Sven Franzen

“Tot een week of drie geleden gingen de centrale banken ervan uit dat de inflatie wel beteugeld kon worden zonder de economie te schaden”, zegt Simonts. “Nu hebben ze ingezien dat er weinig anders op zit dan hard op de rem te gaan staan.” De grondstoffenprijzen reflecteren dus deze toenemende vrees voor een recessie. Een economie die krimpt, verbruikt minder grondstoffen, en beleggers op de financiële markten spelen daar vandaag al op in.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234